Tạo nền tảng tuân thủ thuế minh bạch cho doanh nghiệp

Ảnh minh hoạ. Internet

Dòng tiền quay vòng nhanh hơn

Điểm đáng chú ý nhất của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT là việc khôi phục quy định cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khi mua bán các sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng đầu ra nhưng vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Theo các doanh nghiệp, việc Quốc hội quyết định cơ chế thuế phù hợp với bản chất của thuế giá trị gia tăng được xem là kịp thời tháo gỡ áp lực tài chính cho doanh nghiệp.

Hiện nay, theo ước tính của cơ quan quản lý, các doanh nghiệp ngành cà phê phải ứng ra khoảng 5.000 tỷ đồng, ngành lương thực khoảng 2.016 tỷ đồng, ngành hồ tiêu và cây gia vị khoảng 2.162 tỷ đồng mỗi năm để nộp thuế giá trị gia tăng.

Ngoài ra, Luật sửa đổi còn bổ sung nội dung về đánh giá tác động, trong đó đã có báo cáo và tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế theo quy định hiện hành. Việc bãi bỏ quy định này góp phần rút ngắn thời gian hoàn thuế cho doanh nghiệp, đảm bảo đúng trách nhiệm và quyền lợi riêng rẽ của bên mua và bên bán, giảm rủi ro pháp lý của doanh nghiệp tuân thủ.

Theo các chuyên gia, những sửa đổi này được thực hiện theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, thể hiện nỗ lực của Chính phủ và Bộ Tài chính trong cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, đại diện Công ty Cổ phần BigPhone khẳng định, những sửa đổi sẽ giúp các doanh nghiệp có dòng tiền quay vòng nhanh hơn, giảm chi phí tài chính, tập trung nhiều hơn cho đầu tư chế biến sâu. Hơn nữa, việc minh bạch và thuận lợi hơn trong các quy định về thuế giúp tăng niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh, thúc đẩy động lực đầu tư, phát triển.

Việc nâng mức doanh thu không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh được đánh giá là sự hỗ trợ lớn. Ảnh minh hoạ: HD

Thúc đẩy minh bạch, hạn chế kê khai không trung thực

Một điểm sửa đổi quan trọng khác là nâng mức doanh thu không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh lên 500 triệu đồng mỗi năm.

Chủ hộ kinh doanh một cửa hàng bán lẻ hàng thiết yếu tại Nam Trực (Ninh Bình) cho rằng, việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu lên 500 triệu đồng đã hỗ trợ đáng kể cho các hộ kinh doanh nhỏ, để không chỉ giúp giảm áp lực về thủ tục, sổ sách mà còn quan trọng hơn là cho phép các hộ có thêm thời gian và nguồn lực để tích lũy vốn, từng bước mở rộng hoạt động, bảo đảm sinh kế và tăng trưởng ổn định cho kinh tế gia đình.

Theo ông Phạm Văn Hùng - chuyên gia tại Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đây là bước tiến cần thiết để hiện đại hóa quản lý thuế và tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng.

Ông Phạm Văn Hùng cho rằng, việc chuẩn hóa quản lý thuế, đặc biệt trong bối cảnh từ năm 2026 cơ chế thuế khoán chính thức chấm dứt và hộ kinh doanh chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế, là chủ trương đúng đắn. Mô hình mới sẽ thúc đẩy tính minh bạch, hạn chế thất thu ngân sách và từng bước đưa khu vực kinh tế cá thể tiếp cận chuẩn mực quản trị hiện đại. Theo ông Hùng, giai đoạn đầu sẽ có khó khăn, nhất là với những hộ kinh doanh chưa quen công nghệ, nhưng về dài hạn, đây là nền tảng để phát triển bền vững.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, các cơ quan quản lý cần hoàn thiện cơ chế giám sát để tránh thất thu và hạn chế các hành vi kê khai không trung thực.

Cách đây không lâu, khuyến nghị giải pháp về giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý thuế GTGT trong một kiến nghị gửi Chính phủ, VCCI đã nhấn mạnh vai trò của công nghệ và liên kết dữ liệu. Cụ thể là cần phát triển hệ thống dữ liệu điện tử liên thông giữa cơ quan thuế, hải quan và doanh nghiệp để hỗ trợ quá trình xác thực, đối chiếu nhanh chóng và chính xác. Việc số hóa quy trình hoàn thuế không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý tăng hiệu quả giám sát, giảm áp lực nhân lực và phòng chống gian lận thuế hiệu quả hơn.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, với khoảng 5 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 1,7 triệu hộ đang kê khai, cơ quan Thuế hoàn toàn có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu theo ngành nghề, địa bàn, quy mô lao động nhằm nhận diện rủi ro, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sự tự giác kê khai. Đây là cách tiếp cận vừa hiệu quả, vừa giảm áp lực thanh tra thủ công.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT cho thấy sự lắng nghe rõ ràng của Chính phủ và Quốc hội trước phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, để chính sách thuế trở thành bệ đỡ cho tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.