Tăng cường phát hiện, xử lý vi phạm dùng AI mạo danh nghệ sĩ bán hàng

Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sáng 15/4, nhiều nội dung liên quan đến hoạt động nghệ thuật biểu diễn, sản phẩm âm nhạc và mạo danh nghệ sĩ bán hàng trên mạng xã hội được cơ quan báo chí quan tâm.

Gia tăng mạo danh nghệ sĩ bán hàng bằng AI 

Một trong những nội dung được quan tâm là tình trạng sử dụng công nghệ AI mạo danh nghệ sĩ, người nổi tiếng nhằm phục vụ mục đích quảng cáo và kinh doanh trên mạng xã hội.

Thông tin về tình trạng này, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho hay, thời gian qua đã xuất hiện nhiều trường hợp sử dụng hình ảnh, tên tuổi của nghệ sĩ, người nổi tiếng không chỉ để tạo nội dung số mà còn để quảng cáo sản phẩm.

Thực tế cho thấy, theo đại diện Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, việc khai thác hình ảnh người nổi tiếng đã không dừng lại ở việc cung cấp thông tin hay phục vụ mục đích giải trí, mà còn bị lợi dụng để quảng cáo các sản phẩm thương mại. Đáng chú ý, một số nội dung có dấu hiệu gây hiểu nhầm hoặc thậm chí lừa dối người tiêu dùng khi khiến họ tin rằng nghệ sĩ trực tiếp tham gia hoặc xác nhận sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền nhấn mạnh, đối với các hành vi sử dụng công nghệ AI để mạo danh nghệ sĩ, người nổi tiếng gây ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín hoặc phục vụ mục đích quảng cáo sai sự thật, hiện nay đã có đầy đủ quy định pháp lý và chế tài xử lý tương ứng trong các văn bản pháp luật liên quan. Điều này cho thấy hệ thống pháp luật đã có cơ sở để xử lý các hành vi vi phạm, tuy nhiên, việc triển khai trong thực tiễn vẫn cần được tăng cường.

Cùng quan điểm, ông Trần Hướng Dương, Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhận định đây là hiện tượng mới, phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý như thông tin điện tử, quảng cáo và quyền cá nhân. Trước thực tế đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với các cơ quan chức năng nhằm tăng cường công tác giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm.

Để ngăn chặn tình trạng này, theo ông Trần Hướng Dương, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến bảo vệ hình ảnh cá nhân, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân trước các nội dung giả mạo trên không gian mạng. Đây được xem là giải pháp mang tính lâu dài nhằm hạn chế những hệ lụy tiêu cực từ việc lạm dụng công nghệ AI.

Siết quản lý hoạt động biểu diễn và nội dung âm nhạc

Bên cạnh vấn đề mạo danh nghệ sĩ bằng AI, tình trạng hát nhép trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật cũng được đề cập tại họp báo. Theo lãnh đạo Cục Nghệ thuật biểu diễn, việc sử dụng âm thanh từ bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp trên sân khấu, thường được gọi là “hát nhép”, là một hiện tượng mới, phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý như thông tin điện tử, quảng cáo và quyền cá nhân.

Trước thực tế này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tiến hành nghiên cứu, đánh giá thực tiễn để đưa ra các hướng dẫn phù hợp. Mục tiêu là vừa nâng cao chất lượng nghệ thuật, bảo vệ quyền lợi của khán giả, vừa tạo điều kiện cho nghệ sĩ trong những điều kiện biểu diễn đặc thù. 

Đặc biệt, đề cập đến các sản phẩm âm nhạc như MV, CD xuất hiện gần đây gây tranh cãi về nội dung phản cảm, đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định quan điểm nhất quán là tạo điều kiện cho hoạt động sáng tạo nghệ thuật, nhưng phải đặt trong khuôn khổ pháp luật và phù hợp với thuần phong mỹ tục. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong công tác quản lý lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.

Hiện nay, cơ chế quản lý trong lĩnh vực âm nhạc chủ yếu được thực hiện theo hướng hậu kiểm. Do đó, trong thời gian tới, Bộ sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, các quy định pháp luật cũng sẽ được rà soát, hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh thị trường âm nhạc phát triển nhanh chóng.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của đơn vị tổ chức, nhà sản xuất và nghệ sĩ trong việc tuân thủ quy định, giữ gìn uy tín nghề nghiệp và xây dựng môi trường biểu diễn lành mạnh.