Mỹ tính nước cờ quân sự để gỡ ‘nút thắt’ tại eo biển Hormuz

Mỹ đứng trước lựa chọn can thiệp quy mô lớn

Theo tờ The National (UAE), khi eo biển Hormuz bị phong tỏa đối với phần lớn tàu thuyền, nền kinh tế toàn cầu phải gánh chịu áp lực ngày càng lớn. Trong khi đó, tình hình chiến sự Trung Đông tiếp tục căng thẳng khi Iran không có dấu hiệu nhượng bộ trước các cuộc không kích của Mỹ và Israel, điều này khiến Lầu Năm Góc phải đi tìm cách phá vỡ thế bế tắc.

Việc mở lại eo biển Hormuz được xem là yếu tố then chốt để ngăn chặn đà xấu đi của kinh tế toàn cầu. Các chuyên gia quân sự nhận định, để đạt được mục tiêu này, Mỹ có thể cần triển khai quy mô lớn lực lượng lục quân, hải quân và không quân nhằm loại bỏ các mối đe dọa từ Iran đối với hoạt động hàng hải.

Các cuộc không kích hiện vẫn tiếp diễn, với sự tham gia của trực thăng và máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel nhằm vào các vị trí của Iran. Tuy nhiên, nhiều đánh giá cho rằng chỉ riêng các đòn tấn công trên không là chưa đủ. Các nhà hoạch định chiến lược tại Lầu Năm Góc được cho là đã trình lên Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều phương án, trong đó có cả khả năng triển khai lực lượng trên bộ để buộc Iran phải nới lỏng kiểm soát eo biển.

Một trong những lực lượng đáng chú ý là Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 của Mỹ, gồm khoảng 2.200 binh sĩ, hiện đang di chuyển tới vùng Vịnh trên tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli. Sự hiện diện của lực lượng này làm dấy lên khả năng quân đội Mỹ có thể đặt chân lên lãnh thổ Iran.

Theo các đề xuất, lực lượng này có thể phối hợp cùng trực thăng tấn công và vận tải để đảm bảo an ninh eo biển, tạo điều kiện cho tàu thuyền lưu thông trở lại. Tuy nhiên, việc triển khai dự kiến chưa thể diễn ra trước khoảng ngày 1/4, và ngay cả khi được thực hiện, đây vẫn sẽ là một nhiệm vụ phức tạp. Ngoài ra, Mỹ có thể huy động thêm lực lượng lính dù thuộc Sư đoàn Không vận 82, đơn vị có khả năng triển khai trong vòng 18 giờ sau khi nhận lệnh.

Lầu Năm Góc cũng xác nhận các máy bay A-10 Warthog và trực thăng Apache đang tiến hành các nhiệm vụ tấn công tầm thấp nhằm vào các mục tiêu mặt đất của Iran. Những hoạt động này được cho là nhằm làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Iran trước khả năng mở chiến dịch trên bộ, đồng thời giảm thiểu các mối đe dọa từ tàu chiến, thủy lôi và tên lửa hành trình.

Những kịch bản quân sự rủi ro cao

Trong khi đó, các phương án tác chiến của Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 được đánh giá là đa dạng và có thể triển khai trên nhiều khu vực. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, ưu tiên hàng đầu vẫn là đảm bảo an ninh eo biển Hormuz. Lực lượng này có thể thực hiện các cuộc đột kích ven biển nhằm vào những vị trí mà Iran sử dụng để đe dọa hoạt động hàng hải, như các trận địa tên lửa hoặc kho chứa thủy lôi, vốn khó bị phá hủy hoàn toàn bằng không kích.

Một phương án khác là chiếm đảo Kharg, nơi chiếm tới 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Washington có thể sử dụng vị trí này như một đòn bẩy chiến lược nhằm gây sức ép buộc Tehran nhượng bộ.

Ngoài ra, lực lượng đặc nhiệm Mỹ cũng có thể được triển khai sâu trong lãnh thổ Iran để thu hồi khoảng 440 kg uranium làm giàu cao, được cho là đang được cất giữ tại Isfahan. Dù có nhiều lựa chọn, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng leo thang nhanh chóng, ưu tiên trước mắt của Mỹ nhiều khả năng vẫn là mở lại eo biển Hormuz.

Tiến sĩ Lynette Nusbacher, cựu sĩ quan tình báo quân đội, nhận định: “Ưu tiên hàng đầu của người Mỹ là mở lại eo biển, bởi Iran đang chiếm ưu thế, và cách duy nhất để đảo ngược tình thế là cho phép các tàu chở dầu lưu thông trở lại”.

Cựu binh Thủy quân lục chiến Mỹ John Hackett cũng đồng tình khi cho rằng hiện chỉ có rất ít tàu thuyền đi qua, cho thấy Iran gần như kiểm soát hoàn toàn eo biển, trong khi Mỹ chưa làm được điều đó. Ông cho rằng việc chiếm đảo Kharg chỉ nên được xem là mục tiêu thứ yếu, sau khi eo biển được kiểm soát.

Theo Tiến sĩ Lynette Nusbacher, một trong những câu hỏi đang được đặt ra là liệu Mỹ có thể sử dụng lực lượng bộ binh để mở lại eo biển hay không. Bà cho rằng nhiều khả năng các phương án đột kích đã được tính toán, trong đó USS Tripoli có thể đóng vai trò nền tảng cho các chiến dịch trực thăng quy mô lớn.

Tuy nhiên, việc kiểm soát bờ biển phía Iran của eo biển Hormuz sẽ là thách thức lớn do địa hình đồi núi hiểm trở. Dù vậy, USS Tripoli đang mang theo một lực lượng thủy quân lục chiến được trang bị đầy đủ, bao gồm trực thăng vận tải hạng nặng Sea Stallion, trực thăng tấn công Viper và máy bay Osprey. Lực lượng này có thể tiến hành các cuộc tấn công đường không vào những mục tiêu đã bị không kích trước đó. Mỗi đơn vị đều có khả năng tác chiến độc lập với trang bị như xe bọc thép LAV-25, pháo 155mm, súng cối và tên lửa chống tăng, cùng với sự yểm trợ từ các tàu sân bay trong khu vực.

Một kịch bản được đề xuất là đổ bộ tại Bandar-e-Jask, sau đó tiến dọc bờ biển về phía Bandar Abbas để kiểm soát toàn bộ khu vực eo biển. Tuy nhiên, theo chuyên gia Jeremy Binnie, nhiệm vụ này sẽ cần lực lượng lớn hơn một lữ đoàn.

Nick Reynolds, chuyên gia tại RUSI, cho rằng lực lượng trực thăng có thể được sử dụng để tiến hành nhiều cuộc đột kích nhằm ngăn chặn Iran tiếp cận bờ biển và tấn công tàu thuyền. Trong giai đoạn tiếp theo, sau khi kiểm soát eo biển, lực lượng Mỹ có thể tiến hành chiến dịch chiếm đảo Kharg bằng các phương tiện đổ bộ như tàu đệm khí và xe bọc thép. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo Iran có thể sử dụng pháo binh, đặc biệt là pháo phản lực, để tấn công đảo này từ đất liền.

Bên cạnh đó, Mỹ còn có các đơn vị đặc nhiệm chuyên trách nhiệm vụ thu hồi vật liệu hạt nhân. Theo cựu binh Thủy quân lục chiến Mỹ John Hackett, với quy mô kho uranium của Iran, chiến dịch này có thể cần tới ít nhất 1.000 binh sĩ cùng các thiết bị chuyên dụng, do tính chất nguy hiểm của vật liệu.

Ngoài các phương án chiếm giữ lãnh thổ, lực lượng trực thăng cũng có thể được sử dụng để tiến hành các cuộc đột kích nhằm phá hủy các điểm phóng tàu cao tốc hoặc các cơ sở rải thủy lôi của Iran. Tuy nhiên, mọi phương án đều tiềm ẩn rủi ro lớn. Giới quân sự Mỹ được cho là sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng để tránh lặp lại thất bại của chiến dịch Eagle Claw năm 1980, khi nhiều trực thăng gặp nạn khiến 8 binh sĩ thiệt mạng.

Trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang, các lựa chọn của Lầu Năm Góc đều mang theo mức độ rủi ro cao và chưa có phương án nào đảm bảo chắc chắn có thể phá vỡ thế bế tắc hiện tại.