Ngành Tài chính vững bước trong giai đoạn phát triển mới của Đất nước

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo toàn ngành Tài chính nỗ lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ được giao.

Vững vàng vượt thách thức, tạo nền tảng bứt phá

2025 vừa qua là một năm đặc biệt quan trọng, là năm cuối thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, với khối lượng nhiệm vụ lớn, yêu cầu cao nhằm bảo đảm hoàn thành Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025, trong đó nhiệm vụ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế được đặt ở vị trí trung tâm.

Đây cũng là năm ghi dấu những chuyển động sâu sắc, mang tính cách mạng trong tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Việc hợp nhất, sáp nhập các bộ, ngành, trong đó có Bộ Tài chính; sắp xếp đơn vị hành chính, sáp nhập tỉnh, thành phố; đặc biệt là lần đầu tiên triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đặt ra nhiều nhiệm vụ mới, chưa có tiền lệ, trong bối cảnh yêu cầu về tiến độ thực hiện rất gấp gáp. Tinh thần hành động “vừa chạy vừa xếp hàng” như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã trở thành phương châm xuyên suốt trong chỉ đạo, điều hành.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã thể hiện rõ bản lĩnh, sự chủ động và linh hoạt trong điều hành; nhanh chóng vận hành thông suốt bộ máy mới sau sắp xếp, sáp nhập. Qua đó, thực hiện hiệu quả, khá toàn diện các nhiệm vụ về tài chính - ngân sách, đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội, đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Ngay từ đầu năm 2025, Bộ Tài chính đã tham mưu điều chỉnh Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội với mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên; xây dựng các kịch bản tăng trưởng theo quý; giao chỉ tiêu cụ thể cho các ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước. Trong quá trình điều hành, Bộ theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, tăng cường phân tích, dự báo, kịp thời tham mưu Chính phủ các giải pháp đồng bộ từ phía cung và cầu; chủ động ứng phó với các tác động bất lợi từ bên ngoài cũng như thiên tai, mưa bão, qua đó góp phần quan trọng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn của nền kinh tế.

Hoàn thiện thể chế, chính sách tài chính tiếp tục là một điểm sáng nổi bật, thể hiện rõ vai trò “đột phá của đột phá”. Trong năm 2025, Bộ Tài chính đã xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 263 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm 25 luật, nghị quyết của Quốc hội; 1 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 81 nghị định, 5 nghị quyết của Chính phủ, cùng nhiều quyết định, thông tư quan trọng trong các lĩnh vực thuế, hải quan, NSNN, tài chính doanh nghiệp, chứng khoán, bảo hiểm, quản lý giá, dự trữ quốc gia…

Các văn bản này đã tháo gỡ căn bản nhiều điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch cho nền kinh tế vận hành thông suốt.

Những nỗ lực trong điều hành của Bộ Tài chính đã góp phần quan trọng vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước.

Chính sách tài khóa tiếp tục được điều hành theo hướng chủ động, mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Bộ Tài chính đã chủ động đề xuất và triển khai các chính sách giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất với tổng quy mô hỗ trợ khoảng 250,9 nghìn tỷ đồng, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tháo gỡ khó khăn, duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Thu ngân sách nhà nước (NSNN) được điều hành quyết liệt, quản lý chặt chẽ; chi ngân sách được cơ cấu lại theo hướng tiết kiệm chi thường xuyên để tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển. Tổng thu NSNN năm 2025 ước đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, bằng 134,74% dự toán; tổng chi đạt 2.424,6 nghìn tỷ đồng, bằng 94,1% dự toán. Nhờ điều hành thu - chi hiệu quả, cân đối ngân sách trung ương và ngân sách địa phương được bảo đảm; bội chi NSNN ước khoảng 3,6% GDP. Nợ công tiếp tục xu hướng giảm, đến cuối năm 2025 còn khoảng 35-36% GDP; nghĩa vụ trả nợ/thu ngân sách ở mức 19-20%, thấp hơn nhiều so với trần Quốc hội cho phép, qua đó củng cố vững chắc an ninh tài chính quốc gia.

Môi trường đầu tư - kinh doanh tiếp tục được cải thiện mạnh mẽ. Bộ Tài chính đã đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 208 thủ tục hành chính, giúp tiết kiệm khoảng 17,29 nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm; đồng thời cắt giảm 120 điều kiện kinh doanh trong nhiều lĩnh vực then chốt. Thị trường tài chính năm 2025 tiếp tục phát triển theo hướng ổn định, an toàn và bền vững.

Xác định khu vực kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, Bộ Tài chính đã tham mưu xây dựng, trình các cấp có thẩm quyền ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt để thúc đẩy khu vực này phát triển. Ước tính năm 2025, cả nước có gần 297,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024 - mức cao kỷ lục. Đến hết năm 2025, số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế đạt gần 1,02 triệu doanh nghiệp, tăng hơn 160 nghìn doanh nghiệp so với cuối năm 2024.

Song song với phát triển kinh tế, ngành Tài chính đặc biệt quan tâm bảo đảm an sinh xã hội. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số; số người tham gia bảo hiểm xã hội tăng 5,9% so với năm trước. Trong năm 2025, đã xuất cấp hàng dự trữ quốc gia trị giá khoảng 2.611,1 tỷ đồng để kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, ổn định đời sống, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Những nỗ lực trong điều hành của Bộ Tài chính đã góp phần quan trọng vào kết quả phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước năm qua. Kinh tế vĩ mô năm 2025 cơ bản ổn định; lạm phát được kiểm soát ở mức khoảng 3,3%, thấp hơn mục tiêu Quốc hội đề ra; tăng trưởng GDP ước đạt khoảng 8,03%. Bình quân giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng đạt 6,3%; GDP bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD, gấp 1,4 lần năm 2020, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm nước có thu nhập trung bình cao.

Tăng tốc đột phá, hướng tới tăng trưởng hai con số

Trên nền tảng kết quả toàn diện đã được tạo dựng, năm 2026 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá. Mục tiêu tổng quát là ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và an ninh, an toàn nền tài chính quốc gia. Theo đó, tăng trưởng kinh tế phấn đấu từ 10% trở lên; CPI bình quân khoảng 4,5%; dự toán thu NSNN năm 2026 là 2.529,4 nghìn tỷ đồng; dự toán chi NSNN là 3.159,1 nghìn tỷ đồng; bội chi NSNN khoảng 4,2% GDP…

Để hiện thực hoá các mục tiêu này, ngành Tài chính đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp then chốt. Ngành Tài chính xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý, lấy hiệu quả và chất lượng làm thước đo. Các cơ chế, chính sách đặc thù đã được thí điểm sẽ được tổng kết, đánh giá để thể chế hóa; đồng thời nghiên cứu, xây dựng các mô hình phát triển mới như đặc khu kinh tế, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, tạo không gian phát triển và dư địa tăng trưởng dài hạn.

Cùng với đó, nhiệm vụ thu NSNN được triển khai quyết liệt ngay từ đầu, gắn với hiện đại hóa công tác quản lý thu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế, hải quan. Việc chống thất thu, chống chuyển giá và quản lý hiệu quả các nguồn thu mới từ kinh tế số, thương mại điện tử tiếp tục được tăng cường, bảo đảm nguồn lực cho phát triển.

Kỷ luật, kỷ cương tài chính được siết chặt hơn, gắn phân bổ và sử dụng NSNN với tái cơ cấu nền kinh tế, ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm quốc gia, dự án có tính lan tỏa liên vùng. Nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, hiệu quả quản lý và giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục là yêu cầu xuyên suốt trong điều hành.

Đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tài chính ký kết giao ước thi đua năm 2026.

Ngành Tài chính cũng đặt trọng tâm cải thiện thực chất môi trường đầu tư - kinh doanh, thúc đẩy phát triển đồng đều các thành phần kinh tế. Kinh tế tư nhân tiếp tục được khẳng định là một động lực quan trọng; kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực then chốt; kinh tế tập thể, hợp tác xã được khuyến khích phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Quản lý giá, ổn định thị trường và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính tiếp tục được tăng cường với sự chủ động cao hơn trong theo dõi, dự báo và xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt trước biến động. Hội nhập tài chính quốc tế được đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hợp tác song phương, đa phương, tận dụng tốt hơn các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Cùng với đó là chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, chủ động cân đối nguồn lực cho phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, chi trả lương, chính sách xã hội và các nhiệm vụ cấp bách khác.

Ngay đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã phát động phong trào thi đua trong toàn Ngành với khẩu hiệu hành động “Đoàn kết thống nhất, kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, đổi mới sáng tạo, tăng tốc đột phá, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ kinh tế - tài chính - ngân sách năm 2026”. Đây không chỉ là lời hiệu triệu hành động, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị cao của toàn Ngành ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm 2026.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có những yếu tố thuận lợi nhưng cũng có nhiều khó khăn, thách thức, biến động từ bên ngoài chưa thể lường hết. Nhiệm vụ được giao của ngành Tài chính ngày càng lớn và nặng nề, nhiều nhiệm vụ quan trọng, phức tạp và cấp bách.

"Phát huy những kết quả đạt được đáng tự hào của năm 2025, với vai trò, vị thế mới của ngành Tài chính - cơ quan tham mưu chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội và điều phối nguồn lực tài chính quốc gia, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nỗ lực, kiên định, quyết tâm hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao, đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của đất nước trong năm 2026 và tăng tốc, bứt phá trong giai đoạn tới", Bộ trưởng khẳng định.