Úc và Fiji ký hiệp ước phòng thủ lịch sử
Ngày 6/7, Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Thủ tướng Fiji Sitiveni Rabuka đã ký hai hiệp ước mang tính bước ngoặt tại thủ đô Suva, chính thức nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Hai văn kiện gồm Liên minh Đại dương Hòa bình và Hiệp ước Liên minh Vuvale. Trong đó, Liên minh Đại dương Hòa bình là hiệp ước phòng thủ tương trợ, cam kết hai nước sẽ hỗ trợ lẫn nhau trong những thời điểm cấp thiết nhất. Với thỏa thuận này, Fiji trở thành quốc gia thứ tư ký hiệp ước đồng minh quốc phòng với Úc, cùng với Mỹ, New Zealand và Papua New Guinea.
Phát biểu sau lễ ký kết, Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định đây là một trong những nỗ lực hợp tác quan trọng nhất mà Úc từng thực hiện với một quốc gia khác. Ông nói: "Khi nói đến các vấn đề an ninh, gia đình Thái Bình Dương cần phải tự chăm lo cho an ninh của chính mình. Tầm quan trọng của các thỏa thuận này là không thể đánh giá thấp".
Theo hiệp ước, Úc và Fiji sẽ cùng hành động để đối phó với các nguy cơ chung nếu một trong hai nước bị tấn công, đồng thời tham vấn về mọi diễn biến an ninh có thể đe dọa chủ quyền, hòa bình và ổn định của mỗi bên cũng như toàn khu vực Thái Bình Dương.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Thủ tướng Fiji Sitiveni Rabuka. Ảnh: X/AlboMP
Thủ tướng Fiji Sitiveni Rabuka cho rằng đây là dấu mốc mở ra kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa hai nước, dựa trên ba trụ cột là quan hệ đối tác, hội nhập và tinh thần khu vực. Ông cho biết các hiệp ước phản ánh nhận thức chung về những thách thức ngày càng phức tạp như tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, buôn lậu ma túy, an ninh mạng và các nguy cơ đối với y tế công cộng.
Giới quan sát nhận định động thái của Canberra là một phần trong chiến lược củng cố vị thế tại Thái Bình Dương trước ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc, sau khi Bắc Kinh ký thỏa thuận an ninh với Quần đảo Solomon năm 2022. Trước Fiji, Úc cũng đã đạt các thỏa thuận an ninh với Papua New Guinea, Vanuatu, Tuvalu và Nauru.
Tuy nhiên, Thủ tướng Fiji Rabuka nhấn mạnh hiệp ước mới không nhằm chống lại Trung Quốc. Ông cho biết không kỳ vọng Bắc Kinh sẽ phản ứng gay gắt và tin rằng họ sẽ hoan nghênh sự hiểu biết giữa Úc và Fiji. Ông cũng khẳng định thỏa thuận không ảnh hưởng đến quan hệ của Fiji với Trung Quốc, đồng thời nhắc lại quan điểm: "Kẻ thù của bạn không nhất thiết là kẻ thù của tôi".
Ngoài hợp tác an ninh, Hiệp ước Liên minh Vuvale còn thúc đẩy hợp tác kinh tế và giao lưu nhân dân. Kể từ khi gia hạn Quan hệ Đối tác Vuvale vào tháng 10/2023, Úc đã cam kết đầu tư mới hơn 280 triệu USD vào Fiji, trong khi tổng hỗ trợ phát triển dành cho khu vực Thái Bình Dương đã vượt 2,2 tỷ đô la Úc.
Hai nước cũng chính thức thừa nhận biến đổi khí hậu là mối đe dọa lớn nhất đối với sinh kế, an ninh và phúc lợi của người dân Thái Bình Dương, đồng thời cam kết phối hợp thực hiện các hành động mạnh mẽ để ứng phó. Sau Fiji, ông Albanese sẽ tới Quần đảo Solomon trước khi trở về Úc để chủ trì cuộc gặp các nhà lãnh đạo Thái Bình Dương tại Brisbane vào cuối tuần này.
