Từ ‘thế trận lòng dân’ đến ‘trục tư tưởng’: Dấu ấn Báo Nhà báo và Công luận tại cuộc thi chính luận

Củng cố niềm tin, xây dựng “thế trận lòng dân”

Đoạt giải B tại Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ II, năm 2026, loạt bài 3 kỳ “Xây dựng sự đồng thuận xã hội, củng cố ‘thế trận lòng dân’ – Giải pháp căn bản bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới” của tác giả Trần Hữu Vinh đi sâu làm rõ vai trò của niềm tin Nhân dân và sự đồng thuận xã hội trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Theo tác giả Trần Hữu Vinh, ý tưởng thực hiện loạt bài được hình thành qua quá trình nghiên cứu, theo dõi thực tiễn đời sống chính trị - xã hội. Trong kỷ nguyên phát triển mới, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, mà còn phải chú trọng củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận và gắn bó giữa Đảng với Nhân dân.

Và niềm tin không chỉ được tạo dựng bởi những chủ trương, chính sách đúng đắn mà còn được bồi đắp từ hiệu quả tổ chức thực hiện trong đời sống.

“Một vấn đề dân sinh được giải quyết thấu đáo, một kiến nghị chính đáng được lắng nghe, một chính sách được thực hiện công bằng đều góp phần tạo nên sự đồng thuận. Ngược lại, những hạn chế, bất cập chậm được khắc phục có thể làm nảy sinh tâm lý băn khoăn, hoài nghi và bị lợi dụng để xuyên tạc, chia rẽ mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân, nhất là trong môi trường thông tin số hiện nay”, tác giả Trần Hữu Vinh chia sẻ.

Từ những trăn trở đó, tác giả lựa chọn xây dựng sự đồng thuận xã hội, củng cố “thế trận lòng dân” làm trục xuyên suốt cho loạt bài. Nội dung tác phẩm đi từ nhận thức lý luận, nhận diện những yếu tố tác động, làm suy giảm sự đồng thuận đến đề xuất các giải pháp phù hợp với tình hình mới.

Thông điệp được tác giả đặt ra là việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ được thực hiện bằng những lập luận sắc bén mà còn phải thể hiện qua kết quả thực chất trong đời sống, bằng niềm tin và sự đồng lòng của Nhân dân.

“Khi đồng thuận xã hội được củng cố, lòng dân được quy tụ, đó chính là điểm tựa vững chắc để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới”, tác giả nhấn mạnh.

Ở góc độ người làm báo, Trần Hữu Vinh cho rằng sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng càng đặt ra yêu cầu báo chí cách mạng phải khẳng định vai trò nòng cốt trong cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận và góp phần củng cố niềm tin xã hội.

Để thực hiện được vai trò đó, báo chí không chỉ phải đưa thông tin chính xác mà còn phải bảo đảm tính kịp thời, dễ hiểu, gần gũi và có sức thuyết phục. Thay vì chờ thông tin sai lệch xuất hiện mới lên tiếng phản bác, các cơ quan báo chí cần chủ động xây dựng dòng thông tin chủ lưu tích cực, đáng tin cậy trên không gian mạng.

Những vấn đề dư luận quan tâm cần được thông tin, giải thích kịp thời. Các cơ quan báo chí cũng phải tăng cường sản phẩm đa phương tiện, đa nền tảng để tiếp cận công chúng hiệu quả hơn.

“Đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch phải dựa trên sự thật, chứng cứ xác thực và lập luận chặt chẽ; đồng thời phân biệt rõ những ý kiến phản biện mang tính xây dựng với hành vi cố tình xuyên tạc, kích động”, tác giả Trần Hữu Vinh nêu quan điểm.

Theo tác giả, trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đối với người làm báo không chỉ thể hiện qua những tác phẩm trực tiếp đấu tranh, phản bác. Trách nhiệm ấy còn nằm trong từng thông tin trung thực, khách quan và có trách nhiệm với xã hội.

Báo chí phải gần dân, lắng nghe tiếng nói của Nhân dân, phản ánh kịp thời những vấn đề từ thực tiễn, phát hiện và kiến nghị giải quyết các bất cập, bức xúc chính đáng. Qua đó, báo chí phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

“Niềm tin xã hội không thể được củng cố chỉ bằng những thông điệp tuyên truyền mà phải được bồi đắp từ sự thật, trách nhiệm và những chuyển biến tích cực trong đời sống. Khi báo chí làm tốt chức năng thông tin, giám sát, phản biện và định hướng dư luận, đó cũng chính là đóng góp thiết thực vào việc xây dựng sự đồng thuận xã hội, củng cố ‘thế trận lòng dân’ và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, tác giả Trần Hữu Vinh khẳng định.

Để “trục tư tưởng” hiện diện trong hành động

Với tác phẩm đoạt giải C, tác giả Nguyễn Hữu Kế lựa chọn Quy định số 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng làm căn cứ để nhìn lại những yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng Đảng trong thời đại nhiều biến động.

Tác giả Nguyễn Hữu Kế cho biết, khi đất nước đẩy mạnh cải cách thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi số, yêu cầu giữ vững sự thống nhất về nhận thức, niềm tin, ý chí và hành động càng trở nên quan trọng.

“Tôi lựa chọn hình ảnh ‘trục tư tưởng’ bởi đây là yếu tố giữ cho tổ chức không chệch hướng trước những biến động nhanh chóng của đời sống xã hội và môi trường truyền thông. Quy định 19 không chỉ khẳng định công tác chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong xây dựng Đảng, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức, gắn công tác tư tưởng với nhiệm vụ chính trị, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và thực tiễn đời sống. Điều quan trọng là những nguyên tắc ấy phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể của từng tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên”, tác giả Nguyễn Hữu Kế chia sẻ.

Một vấn đề được tác giả quan tâm là cách thể hiện những nội dung có tính lý luận và quy định trong một tác phẩm báo chí. Nếu chỉ diễn giải văn bản hoặc sử dụng nhiều khái niệm trừu tượng, bài viết sẽ khó tiếp cận bạn đọc và khó tạo được sức thuyết phục.

“Với đề tài chính luận, yêu cầu đầu tiên là phải hiểu đúng văn bản, xác định rõ vấn đề cần bàn luận và không làm đơn giản hóa nội dung. Tuy nhiên, tác phẩm báo chí cũng phải gắn với thực tiễn. Tôi cố gắng đặt những quy định, nguyên tắc trong mối liên hệ với biểu hiện cụ thể như việc học nghị quyết còn hình thức, sinh hoạt chi bộ thiếu tính trao đổi, người đứng đầu nói chưa đi đôi với làm hoặc những băn khoăn chưa được lắng nghe, giải đáp kịp thời. Khi lý luận được soi chiếu bằng thực tiễn, bài viết sẽ gần gũi hơn và giúp bạn đọc thấy rõ ý nghĩa của vấn đề”, tác giả Nguyễn Hữu Kế cho biết.

Theo tác giả, giữ vững “trục tư tưởng” không đồng nghĩa với truyền đạt thông tin một chiều. Công tác chính trị, tư tưởng cần hướng tới việc kiến tạo niềm tin, tăng cường đối thoại và phát huy vai trò nêu gương, nhất là của người đứng đầu.

Cùng với hai tác phẩm của Báo Nhà báo và Công luận, hai giải C khác được trao cho các tác giả đang công tác tại những đơn vị thuộc Hội Nhà báo Việt Nam. Tác phẩm “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số – nhìn từ thực tiễn công tác Nghiệp vụ và Truyền thông tại Hội Nhà báo Việt Nam” của tác giả Phạm Thị Thùy Dung, chuyên viên Ban Nghiệp vụ và Truyền thông Hội Nhà báo Việt Nam, đoạt giải C.

Tác giả Thân Quang Minh được trao giải C với tác phẩm “Thiết chế văn hóa báo chí – ‘lá chắn mềm’ trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”.

Với một giải B và ba giải C, kết quả của các tác giả thuộc Đảng ủy Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam ghi nhận sự tham gia trực tiếp của đội ngũ người làm báo trong nghiên cứu, xây dựng luận cứ và sáng tạo tác phẩm chính luận.

Các tác phẩm không chỉ được đánh giá ở khuôn khổ cuộc thi mà còn có thể tiếp tục được khai thác, lan tỏa trên các loại hình báo chí, phục vụ sinh hoạt chuyên môn và công tác tuyên truyền. Qua đó, những vấn đề có tính lý luận được chuyển tải bằng ngôn ngữ báo chí, gắn với thực tiễn và những mối quan tâm của công chúng.