Nông dân làm giàu từ đồng ruộng thông qua ứng dụng số
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Cà Mau đang chuyển mình mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực. Trong lĩnh vực nông nghiệp, khoa học, công nghệ khẳng định vai trò then chốt, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển, giúp nông dân làm giàu trên đồng ruộng. Những cánh đồng lúa truyền thống, thông qua ứng dụng số hóa, đã thành “cánh đồng thông minh”, mang lại năng suất cao, thu nhập ổn định cho nông dân, hướng tới một nền nông nghiệp bền vững.
*Hiệu quả của canh tác lúa thông minh
Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, xã Vĩnh Lộc có diện tích canh tác gần 750 ha với mô hình lúa - tôm và các mô hình kinh tế kết hợp. Chủ tịch Hội đồng quản trị - Giám đốc Hợp tác xã, Nông Văn Thạch chia sẻ: Trong xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào sản xuất là yêu cầu tất yếu, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Nhận thức rõ điều đó, Hợp tác xã chủ động triển khai nhiều giải pháp công nghệ vào sản xuất lúa gạo và bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư và ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, cụ thể: Ứng dụng máy bay không người lái (Drone) và máy sạ cụm vào trong gieo sạ lúa. Nhờ vậy, giúp gieo sạ nhanh, đồng đều, tiết kiệm giống, giảm chi phí nhân công và nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm sâu, bệnh. Cùng với đó, 100% diện tích sản xuất lúa sử dụng máy gặt đập liên hợp trong thu hoạch, giúp thu hoạch nhanh, giảm thất thoát sau thu hoạch, đảm bảo chất lượng lúa.
Hợp tác xã còn ứng dụng phần mềm FaceFarm trong quản lý và truy xuất nguồn gốc sản phẩm: Toàn bộ quy trình sản xuất từ gieo trồng đến thu hoạch được ghi nhận minh bạch, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm, nâng cao uy tín của Hợp tác xã trên thị trường. Đối với hoạt động quản trị, Hợp tác xã đã ứng dụng các phần mềm công nghệ số vào quản lý, điều hành như: Hóa đơn điện tử; chữ ký số; thanh toán ngân hàng số… Từ đó, đã giúp hoạt động quản lý, điều hành Hợp tác xã được chính xác, kịp thời, nhanh chóng, hiệu quả, tiết kiệm thời gian và đảm bảo đúng quy định.
Ngoài những lợi ích về quản lý, việc ứng dụng công nghệ số còn giúp Hợp tác xã Ba Đình tăng cường kết nối với thị trường. Thông qua nền tảng thương mại điện tử và các giải pháp số, sản phẩm của Hợp tác xã tiếp cận được nhiều đối tác hơn, gia tăng giá trị và mở rộng đầu ra.
*Bước chuyển mình mạnh mẽ
Thông qua ứng dụng công nghệ số, sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Cà Mau đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Nếu như trước đây, để biết ruộng lúa có bị sâu rầy tấn công hay không, bà con phải lội đồng, vạch lúa để kiểm tra, thì giờ đây chỉ cần ngồi tại nhà, cầm điện thoại có kết nối internet, mọi thông tin đã hiện rõ trên màn hình.
Tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh Sơn, xã Vĩnh Mỹ, từ năm 2022, việc xây dựng và vận hành “Mạng lưới giám sát sâu rầy thông minh” mang lại nhiều hiệu quả thiết thực đối với nông dân. Ông Trần Văn Ngỗ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh Sơn, chia sẻ: "Từ khi lắp đặt, vận hành thiết bị đến nay, nông dân luôn có thể chủ động theo dõi, nắm tình hình sản xuất mọi lúc, mọi nơi. Qua đó, giúp nông dân giảm thiểu thuốc, phun thuốc đúng vị trí có sâu bệnh, đúng loại và đúng liều lượng thay vì phun tràn lan như trước đây, chi phí sản xuất cũng vì vậy được tiết kiệm rất nhiều”.
Có thể thấy, trên các cánh đồng lúa, ứng dụng công nghệ số đang từng bước thay đổi cách làm nông của người dân. Kinh nghiệm truyền thống vẫn giúp ích rất nhiều, nhưng bên cạnh đó, nông dân đã bắt đầu làm ăn bài bản hơn nhờ ứng dụng khoa học - công nghệ và số hóa trong sản xuất, tiêu thụ. Ông Trịnh Văn Ngang, thành viên Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Đồng Tâm, xã Châu Thới cho biết: Trước đây, người dân địa phương canh tác lúa, thường rơi vào cảnh “được mùa mất giá”. Từ khi vào làm thành viên Hợp tác xã sản xuất, người dân chú trọng nâng cao chất lượng. Cùng với đó là mạnh dạn áp dụng công nghệ vào đồng ruộng, góp phần tăng năng suất, giảm chi phí đầu tư.
“Hợp tác xã sử dụng thiết bị bay không người lái phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật, rải phân, sạ lúa. Trước đây, để phun thuốc cho 1 ha lúa, nông dân phải mất từ 7 đến 8 giờ lao động thủ công, nay chỉ còn từ 5 đến 10 phút. Việc ứng dụng công nghệ giúp giảm chi phí, hạn chế tiếp xúc hóa chất và giảm ô nhiễm môi trường. Theo ước tính, mỗi ha áp dụng chuyển đổi số giúp nông dân đạt lợi nhuận cao hơn sản xuất truyền thống từ 10 đến 15 triệu đồng/ha”, ông Trịnh Văn Ngang bộc bạch.
*Hướng đến nền nông nghiệp hiện đại, bền vững
Theo ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, chuyển đổi số trong nông nghiệp không phải là những vấn đề gì xa xôi, mà hiện diện ngay trong quy trình theo dõi sâu bệnh, tưới nước, bón phân trên đồng ruộng. Tại Cà Mau, việc chủ động đưa các công nghệ tiên tiến như AI, IoT, Drone... vào sản xuất không chỉ làm thay đổi căn bản tư duy sản xuất truyền thống, mà còn tạo ra những nông dân thế hệ mới.
Với định hướng nhất quán và cách tiếp cận triển khai đồng bộ, chuyển đổi số được kỳ vọng trở thành động lực then chốt thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp Cà Mau theo hướng hiện đại, bền vững. Việc khai thác hiệu quả dữ liệu và công nghệ không chỉ nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn mở rộng không gian phát triển kinh tế số nông thôn, cải thiện chất lượng dịch vụ công và gia tăng giá trị cho người dân, doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.
Cùng với đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả sẽ được xây dựng và nhân rộng trong lĩnh vực thủy sản, trồng trọt và chăn nuôi. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác khuyến nông được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm. Các tài liệu kỹ thuật số, video hướng dẫn sản xuất, hệ thống website và ứng dụng khuyến nông sẽ tiếp tục được xây dựng, duy trì và khai thác hiệu quả, giúp nông dân dễ dàng tiếp cận thông tin, kỹ thuật mọi lúc, mọi nơi./.
Tuấn Kiệt







