Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán, nhất trí lập đường dây liên lạc về eo biển Hormuz

Tuyên bố chung từ hai quốc gia trung gian là Qatar và Pakistan xác nhận rằng một đường dây liên lạc đã được hình thành để "tránh các sự cố và hiểu lầm, với mục tiêu đảm bảo lối đi an toàn cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz".

Thỏa thuận này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Iran vừa mới tuyên bố đóng cửa eo biển này vào ngày 21/6 để phản đối các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon. Dữ liệu vận tải biển cho thấy lưu lượng tàu qua eo biển đã giảm mạnh, từ 26 tàu trong ngày thứ Bảy ngày 20/6 xuống chỉ còn 5 tàu vào ngày ngày 21/6. Việc lập đường dây nóng được kỳ vọng sẽ giúp hạ nhiệt tình hình và ngăn ngừa các va chạm ngoài ý muốn giữa lực lượng hải quân hai nước tại vùng Vịnh.

Bên cạnh vấn đề an ninh hàng hải, Ủy ban Cấp cao gồm các đại diện từ Mỹ, Iran và các nước trung gian đã thống nhất về một lộ trình cụ thể nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình cuối cùng trong vòng 60 ngày. Các cuộc đàm phán kỹ thuật chi tiết sẽ tiếp tục diễn ra trong suốt tuần này tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock để giải quyết các vấn đề còn tồn đọng.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá đây là một "tiến triển lớn" trong nỗ lực chấm dứt xung đột. Ông cho biết các bên đã đạt được những bước tiến quan trọng bao gồm việc Mỹ miễn trừ trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu của Iran, giải phóng một số tài sản bị phong tỏa và khởi động kế hoạch tái thiết, phát triển cho nước này. Phía Mỹ, do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cũng bày tỏ mong muốn "lật sang một trang mới" trong quan hệ với người dân Iran nếu ban lãnh đạo nước này từ bỏ các tham vọng vũ khí hạt nhân và ngừng gây mất ổn định khu vực.

Tiến trình đàm phán tại Thụy Sĩ đã trải qua những giây phút hết sức căng thẳng khi Tổng thống Trump liên tục đưa ra những lời đe dọa cứng rắn trên mạng xã hội và truyền thông. Ông Trump cảnh báo rằng Mỹ có thể tiếp quản eo biển Hormuz và thu phí vận tải nếu không đạt được thỏa thuận, thậm chí đe dọa các quan chức Iran rằng "nếu đóng eo biển Hormuz thì các ông sẽ không còn đất nước. Các ông thậm chí không thể trở về nước mình được nữa".

Những phát ngôn này đã khiến phái đoàn Iran tức giận và từ chối quay trở lại phòng đàm phán trong một khoảng thời gian ngắn để phản đối sự "bắt nạt" từ phía Mỹ. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực kết nối của các nhà trung gian, các thông điệp vẫn tiếp tục được trao đổi và các bên đã đạt được tiếng nói chung vào rạng sáng ngày hôm sau.

Ngoài vấn đề eo biển Hormuz, hai nước cũng nhất trí lập một cơ chế giảm thiểu xung đột tại Lebanon để đảm bảo việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại đây, dù Israel tuyên bố sẽ vẫn duy trì vùng đệm an ninh kéo dài gần 10 km ở miền nam Lebanon.