Lãng phí nguồn lực y tế, quyền lợi người bệnh bị bỏ ngỏ

Chi sai chế độ, thanh toán vượt định mức hàng trăm triệu đồng

Cụ thể, trong giai đoạn 2021-2024, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên (gọi tắt bệnh viện) đã thanh toán một số ca chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp vi tính, chụp X-quang vượt định mức, sai đơn giá theo quy định với số tiền hơn 465 triệu đồng. Chi phí các ca chụp cắt lớp vi tính 6 lát và đo độ loãng xương cũng bị thanh toán sai quy định số tiền gần 427 triệu đồng.

Không chỉ sai phạm trong thanh toán dịch vụ khám chữa bệnh, bệnh viện còn “rộng tay” chi trả các khoản phụ cấp trái luật. Quy chế chi tiêu nội bộ (giai đoạn 2021-2024) quy định cho cán bộ trong biên chế không trực tiếp làm chuyên môn y tế vẫn được hưởng 40% phụ cấp ưu đãi nghề là trái với quy định của Chính phủ.

Đơn vị này cũng chi trả vượt mức phụ cấp độc hại, nguy hiểm cho viên chức phục vụ bệnh nhân thận nhân tạo và ung thư với tổng số tiền gần 157 triệu đồng. Bên cạnh đó, việc chi phụ cấp làm đêm, làm thêm giờ cho viên chức 7 phòng chức năng cũng sai quy định với số tiền hơn 165 triệu đồng.

Trong công tác kế toán, từ năm 2021 đến tháng 7/2023, bệnh viện không hạch toán, phản ánh đầy đủ khoản thu từ hoạt động đào tạo thực hành và doanh thu từ hoạt động của nhà thuốc bệnh viện.

Các dịch vụ như cho thuê quầy tạp hóa, căng tin và hoạt động bán hàng của nhà thuốc cũng không thực hiện lập, xuất hóa đơn theo quy định. Hậu quả của sự mập mờ này dẫn đến việc bệnh viện chưa nộp tiền thuê đất hơn 28 triệu đồng, đồng thời kê khai thiếu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhà thuốc hơn 109 triệu đồng.

Đề án máy MRI "bốc hơi" hơn 3 tỷ đồng lợi nhuận

Sai phạm nổi cộm và gây thiệt hại lớn nhất nằm ở quá trình thực hiện Đề án xã hội hóa hệ thống chụp cộng hưởng từ (MRI). Quá trình lập đề án này hoàn toàn bỏ qua bước thảo luận thống nhất bằng văn bản giữa Ban Giám đốc, Đảng ủy và tổ chức Công đoàn.

Bệnh viện cũng không thành lập Hội đồng khoa học kỹ thuật cấp cơ sở để thẩm định cấu hình, tính năng thiết bị và không thực hiện đánh giá hồ sơ năng lực tài chính của đối tác là Công ty cổ phần Thương mại Dịch vụ Tổng hợp Đô Thành. Đáng nói, hồ sơ thể hiện doanh nghiệp này không đủ năng lực tài chính nhưng vẫn được lựa chọn.

Năm 2016, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên và đối tác ký Hợp đồng liên doanh, tự ý thay đổi tỷ lệ vốn góp và tỷ lệ phân chia lợi nhuận trái với Quyết định phê duyệt của Sở Y tế. Sự tùy tiện này đã làm giảm lợi nhuận hợp pháp của bệnh viện với số tiền lên tới hơn 3 tỷ đồng (3.087.815.015 đồng).

Đến tháng 2/2024, dù thời hạn đề án đã hết, bệnh viện vẫn tự thỏa thuận ký phụ lục hợp đồng để tiếp tục khai thác mà không báo cáo xin ý kiến Sở Y tế tỉnh Điện Biên.

Về phía cơ quan quản lý, Sở Y tế Điện Biên cũng có trách nhiệm lớn khi ban hành Quyết định số 446/QĐ-SYT (tháng 6/2015) phê duyệt đề án không đúng thẩm quyền, đưa vào những nội dung sai quy định như chi phí lãi vay ngân hàng, không quy định quỹ dự phòng rủi ro. Quyết định điều chỉnh sau đó (số 882/QĐ-SYT) tiếp tục có nội dung trái luật khi bỏ nội dung quy định vốn của mỗi bên.

Lãng phí nguồn lực y tế, quyền lợi người bệnh bị bỏ ngỏ

Việc đầu tư mua sắm thiết bị tại bệnh viện bộc lộ rõ sự lãng phí, thiếu đồng bộ. Điển hình là việc bệnh viện đầu tư máy chạy thận nhân tạo HDF online nhằm phục vụ người dân, nhưng lại không kịp thời đào tạo nguồn nhân lực cũng như mua hóa chất đi kèm, làm ảnh hưởng đến chất lượng khám chữa bệnh tại bệnh viện.

Trong khi đó, cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt tối thiểu cho người bệnh lại thiếu thốn. Toàn bệnh viện có 155 phòng điều trị, nhưng chỉ 41 phòng có điều hòa, 114 phòng còn lại không được trang bị theo quy định của Bộ Y tế, không đảm bảo chất lượng phòng bệnh.

Ngoài ra, công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế cũng bộc lộ nhiều vi phạm khi một số gói thầu mua thuốc thiếu bản thuyết minh tăng sử dụng thuốc Việt Nam, hoặc nhà thầu cung cấp không đạt tối thiểu 80% giá trị hợp đồng nhưng không có báo cáo giải trình.

Một số gói thầu sửa chữa, mua sắm hàng hóa văn phòng không có tờ trình hay quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Quá trình thanh toán không thực hiện giảm thuế giá trị gia tăng theo quy định của Chính phủ, gây sai phạm hơn 53 triệu đồng.

Trước những vi phạm có hệ thống và kéo dài, Cơ quan chức năng tỉnh Điện Biên đã ra quyết định thu hồi tổng số tiền 4.493.874.067 đồng nộp vào ngân sách nhà nước. Hiện tại, Bệnh viện Đa khoa tỉnh đã nộp đủ số tiền này vào tài khoản tạm giữ.

Về xử lý trách nhiệm, cơ quan thanh tra xác định nguyên nhân chính bắt nguồn từ sự buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra giám sát của người đứng đầu. Kết luận điểm danh trực tiếp 3 đời lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên phải chịu trách nhiệm chính về các sai phạm trong giai đoạn phụ trách, gồm: ông Phạm Văn Mẫn (Phó Giám đốc Sở Y tế, nguyên Giám đốc Bệnh viện giai đoạn 1/2021 - 1/2023), ông Vũ Văn Hải (Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện giai đoạn 2/2023 - 6/2023) và ông Phạm Tiến Biên (Giám đốc Bệnh viện từ 6/2023 đến 12/2024).

Đối với các sai phạm liên quan đến Đề án máy cộng hưởng từ MRI, ông Triệu Đình Thành (nguyên Giám đốc Sở Y tế) và ông Phạm Thế Xuyên (nguyên Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính Sở Y tế) phải chịu trách nhiệm do trực tiếp tham mưu và ký các quyết định phê duyệt đề án trái thẩm quyền, trái quy định pháp luật.

Ngoài ra, Cơ quan chức năng tỉnh Điện Biên đề nghị Giám đốc Sở Y tế tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để có hình thức xử lý các tập thể, cá nhân liên quan; đối với những trường hợp vượt thẩm quyền, phải báo cáo UBND tỉnh và Tỉnh ủy Điện Biên xử lý theo quy định.

Việc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên thực hiện khắc phục những sai phạm này như thế nào? Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin.