Dũng sĩ diệt xe tăng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Bắn rơi tiêm kích F-4 và tiêu diệt 2 xe tăng địch trước khi anh dũng hy sinh ở tuổi 19, liệt sĩ Đinh Văn Kiên (quê Nghệ An) vừa được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân sau 57 năm ngã xuống vì Tổ quốc.
Những chiến công vang dội của người lính trẻ
Đã 57 năm kể từ ngày liệt sĩ Đinh Văn Kiên (1950–1969), quê xã Nghi Liên, huyện Nghi Lộc, nay thuộc phường Vinh Hưng (Nghệ An) ngã xuống, song trong tâm thức người thân và đồng đội, ký ức về người lính quả cảm năm nào vẫn vẹn nguyên như ngày hôm qua.
Nhắc về người anh cả, ông Đinh Văn Hùng (sinh năm 1954, em trai liệt sĩ Kiên) không giấu nổi sự xúc động và niềm tự hào. Mẹ mất sớm, bố đi bước nữa trong gia đình có tới 9 người con, từ thuở nhỏ, Kiên đã phải sớm hôm phụ giúp bố và dì việc đồng áng, quán xuyến chăm sóc đàn em thơ.
“Anh Kiên sinh năm 1951 nhưng khai tăng lên 1950 để đủ tuổi tòng quân đánh giặc. Dáng người nhỏ thó nhưng anh nhanh nhẹn, dẻo dai lắm, tính tình lại hào sảng, thương người”, ông Hùng bồi hồi nhớ lại.
Ông Đinh Văn Hùng bên tấm ảnh truyền thần của liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Văn Kiên. Ảnh: Kim Long
Tháng 5/1966, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cam go, chàng trai 16 tuổi Đinh Văn Kiên đã tình nguyện gia nhập lực lượng Dân quân tự vệ phòng không xã Nghi Liên, làm nhiệm vụ trực chiến bảo vệ sân bay Vinh. Bất chấp bom đạn giặc ngày đêm trút xuống khu vực sân bay và tuyến Quốc lộ 1A, anh cùng đồng đội kiên cường bám trụ trận địa, giữ vững lưới lửa phòng không.
Chiến công đầu đời của Đinh Văn Kiên được xác lập vào trưa 7/6/1968. Nhận lệnh từ khẩu đội trưởng, xạ thủ số 1 Đinh Văn Kiên dũng cảm ngắm bắn, bắn rơi tại chỗ một tiêm kích F-4 của Mỹ – loại máy bay hiện đại được mệnh danh là “bóng ma bầu trời”.
Sau chiến công nức lòng ấy, quê nhà phát động đợt tuyển quân mới. Dù chưa đến tuổi nghĩa vụ quân sự và được bạn bè khuyên nên ở lại hậu phương trực chiến thêm một năm, người lính trẻ vẫn tha thiết viết đơn tình nguyện nhập ngũ, quyết chí lên đường chi viện cho chiến trường.
Ông Hùng nhớ về những ký ức đẹp của anh trai. Ảnh: Kim Long
Mang theo quyết tâm cháy bỏng, tháng 9/1968, anh lên đường nhập ngũ, bước vào huấn luyện tại Trung đội 2, Đại đội 37, Đoàn 22 (Quân khu 4). Nhờ nền tảng thể lực dẻo dai cùng kinh nghiệm thực chiến từ những ngày bám trận địa dân quân quê nhà, chỉ sau một tuần rèn luyện tích cực, Đinh Văn Kiên đã được chọn vào lực lượng tiên phong chi viện cho chiến trường miền Nam. Đến tháng 3/1969, anh được tín nhiệm giao trọng trách Tiểu đội phó Tiểu đội 1, Trung đội 1, Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 27.
Đêm mùng 1, rạng sáng ngày 2/10/1969, trận đánh khốc liệt tại Đồi Dù (Cam Lộ, Quảng Trị) bùng nổ. Trước hỏa lực áp đảo của địch, Đại đội 1 chịu nhiều thương vong, thế trận rơi vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Giữa lằn ranh sinh tử, dù bị thương rất nặng ở vùng bụng, người chiến sĩ trẻ vẫn kiên quyết từ chối lui về tuyến sau.
Trong thời khắc quyết tử, người lính 19 tuổi kiên cường vác súng B40, dũng cảm áp sát bắn thẳng vào đội hình co cụm của đối phương, thiêu rụi 2 chiếc xe tăng địch. Vết thương quá nặng cùng sự mất máu kéo dài đã khiến anh kiệt sức rồi anh dũng ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn đôi mươi.
Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc nơi chiến trường, Đảng và Nhà nước đã trao tặng liệt sĩ Đinh Văn Kiên nhiều phần thưởng cao quý: danh hiệu Dũng sĩ diệt xe tăng, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì cùng Huân chương Kháng chiến hạng Ba.
Người thân bên danh hiệu cao quý Đảng, Nhà nước ghi nhận những công lao của liệt sĩ Đinh Văn Kiên.
Ảnh: Kim Long
Đặc biệt, ngày 28/8/2026, liệt sĩ Đinh Văn Kiên vinh dự được Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mới đây, Trung đoàn 27, Sư đoàn 390, Quân đoàn 12 đã trang trọng tổ chức lễ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với liệt sĩ Đinh Văn Kiên.
Ký ức về bữa cơm đoàn tụ cuối cùng
Phía sau tấm bằng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vừa được truy tặng, trong ký ức của gia đình ông Đinh Văn Hùng, người anh trai Đinh Văn Kiên vẫn mãi là hình bóng một người lính giản dị, trọn vẹn nghĩa tình.
Chiến tranh chia cách, anh đi trực chiến ngoài trận địa còn các em phải sơ tán, anh em trong nhà ít khi có cơ hội đoàn tụ. Kỷ niệm sâu đậm nhất của cả gia đình suốt gần nửa thế kỷ là cuộc gặp gỡ vỏn vẹn ba tiếng đồng hồ vào đêm cuối năm 1968, khi anh Kiên hành quân vào chiến trường phía Nam.
“Không có xe cộ, anh chạy bộ gần 20 km để tạt về nhà. Mẹ tất bật nấu bữa cơm nếp, thịt gà đón anh sau bao ngày xa cách”, ông Hùng xúc động kể.
Bữa cơm gia đình diễn ra vội vã trong niềm vui ngắn ngủi. Trước lúc trở lại đơn vị, anh Kiên gói theo vài nắm xôi cho đồng đội, còn túi quà bánh gia đình chuẩn bị thì nhất quyết để lại cho đàn em nhỏ đang chịu cảnh cơm không đủ no, áo không đủ ấm.
Khoác ba lô rời nhà trong đêm lạnh, cuộc sum vầy ba tiếng đồng hồ ấy đã hóa thành miền ký ức thiêng liêng đi cùng năm tháng của cả gia đình.
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tình, Phó Chính ủy Quân đoàn 12, trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đến gia đình liệt sĩ Đinh Văn Kiên (Ảnh: Bích Trang).
Suốt những năm tháng nơi tuyến lửa, những lá thư từ chiến trường là sợi dây duy nhất kết nối anh Kiên với hậu phương. Tháng nào anh cũng gửi tin về thăm hỏi bố mẹ, động viên các em và khẳng định quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.
Nhưng rồi những dòng thư quen thuộc bỗng dừng lại. Đợi mãi không thấy hồi âm sau nhiều lần gửi thư thăm dò, người cha lặn lội vào tận đơn vị của con và ngã khuỵu khi nhận về tờ giấy báo tử. Biến cố ập đến khiến gia đình bàng hoàng, đau xót, song họ luôn kiêu hãnh vì người con, người anh dũng cảm từng bắn rơi máy bay địch và thiêu rụi hai xe tăng bọc thép.
Sau 57 năm, những trang sử vẻ vang của liệt sĩ Đinh Văn Kiên vẫn được người thân, đồng đội khắc ghi. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vừa được truy tặng là phần thưởng cao quý, tri ân người lính quả cảm đã mãi mãi nằm lại chiến trường ở tuổi mười chín, đôi mươi.
