Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần, Quốc hội tiếp tục bế tắc

Việc đóng cửa lần này chỉ ảnh hưởng đến riêng DHS thay vì toàn bộ chính phủ liên bang như đợt kéo dài 43 ngày vào tháng 10 và 11 năm ngoái. Khi đó, nền kinh tế Mỹ bị tác động, GDP quý IV giảm 1,5 điểm phần trăm và hàng triệu người thu nhập thấp bị gián đoạn trợ cấp lương thực.

Trong đợt đóng cửa mới nhất, phần lớn nhân viên thuộc DHS vẫn phải đi làm vì được xếp vào diện “thiết yếu”, nhưng họ tạm thời không được trả lương.

Các cơ quan thuộc DHS bị ảnh hưởng gồm Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA), Cơ quan Quản lý An ninh Giao thông Vận tải (TSA), Tuần duyên Mỹ (USCG), Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng (CISA) và Sở Mật vụ Mỹ.

Tuy nhiên, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) - cơ quan phụ trách truy quét người nhập cư trái phép và là tâm điểm tranh cãi - vẫn hoạt động gần như bình thường.

Cơ quan này có nguồn tài trợ riêng do chính quyền Tổng thống Donald Trump phân bổ, gồm ít nhất 75 tỷ USD trong 4 năm, ngoài ngân sách cơ bản 10 tỷ USD. Nhờ đó, ICE không bị phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách đang bị đình trệ. Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) cũng duy trì hoạt động nhờ nguồn tài trợ khác.

Nguyên nhân trực tiếp của cuộc đối đầu ngân sách xuất phát từ hai vụ việc tại Minneapolis, nơi hai công dân Mỹ thiệt mạng dưới tay các đặc vụ ICE. Sự việc gây phẫn nộ trong dư luận và tạo áp lực lớn lên Quốc hội. Tổng thống Trump đã thay chỉ huy ICE tại địa phương, chấm dứt một chiến dịch truy quét và yêu cầu đặc vụ phải đeo camera ghi hình.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, kêu gọi hai bên đàm phán để đặt ra các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn đối với ICE. Trong khi đó, Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện, John Thune, cho biết các nghị sĩ có thể quay lại làm việc nếu đạt được thỏa thuận bỏ phiếu.

Theo khảo sát của NPR/PBS News/Marist công bố đầu tháng này, 65% người Mỹ cho rằng ICE đã “đi quá xa”. Giới quan sát cho rằng, giống 24 lần Chính phủ Mỹ từng đóng cửa kể từ năm 1974, câu hỏi lớn nhất hiện nay là đảng nào sẽ bị cử tri quy trách nhiệm.

Do Quốc hội Mỹ đang nghỉ đến ngày 23/2, việc đóng cửa DHS có thể kéo dài ít nhất 10 ngày nếu không đạt được thỏa thuận sớm.