Cần sớm sửa đổi quy định về bảo vệ công trình trọng yếu liên quan an ninh quốc gia

Theo rà soát, hiện trên địa bàn tỉnh có 2 công trình được Thủ tướng Chính phủ đưa vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia gồm: Công trình Nhà máy Thủy điện Hòa Bình và Hệ thống truyền tải điện 500kV chạy qua địa bàn tỉnh. Đây là những công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh.

UBND tỉnh đã chỉ đạo Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ phương án bảo vệ; xác định rõ trách nhiệm của từng lực lượng, từng cấp, ngành trong công tác bảo đảm an ninh, an toàn công trình.

Đối với công trình Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, tỉnh đã ban hành nhiều đề án, phương án, quy chế phối hợp nhằm bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn công trình. Công an tỉnh cũng đã phối hợp chặt chẽ với Công ty Thủy điện Hòa Bình tổ chức bảo vệ khu vực hồ đập, cửa nhận nước, nhà máy, hệ thống kỹ thuật, khu điều hành và các mục tiêu trọng yếu; đồng thời duy trì lực lượng trực bảo vệ 24/24 giờ.

Các phương án phòng chống khủng bố, cháy nổ, cứu nạn cứu hộ, xử lý tình huống xâm nhập trái phép, tụ tập đông người, phát hiện vật thể lạ hoặc nguy cơ mất an toàn kỹ thuật đều được xây dựng và thường xuyên rà soát, bổ sung. Qua đó, nhiều năm qua công trình luôn được bảo vệ an toàn, không để xảy ra vụ việc đột xuất, bất ngờ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Đối với Hệ thống truyền tải điện 500kV, tỉnh đã chỉ đạo triển khai đồng bộ công tác bảo vệ tuyến, hành lang an toàn lưới điện, tăng cường phối hợp giữa lực lượng Công an, ngành điện và chính quyền cơ sở. Công tác tuần tra, kiểm soát được duy trì thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm như, xây dựng trái phép, trồng cây cao, đốt thực bì, khai thác khoáng sản, thả diều hoặc sử dụng thiết bị bay gần khu vực đường dây điện cao áp.

Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc phát huy hiệu quả. Các địa phương nơi có công trình trọng yếu hoặc tuyến điện 500kV đi qua đã xây dựng thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân; huy động lực lượng bảo vệ cơ sở, tổ tự quản, dân quân tự vệ và nhân dân tham gia bảo vệ công trình từ sớm, từ xa.

Hằng năm, lực lượng chức năng phối hợp tổ chức kiểm tra, huấn luyện, diễn tập xử lý các tình huống giả định liên quan đến phá hoại, khủng bố, cháy nổ, mất an toàn kỹ thuật, vi phạm hành lang lưới điện, an ninh mạng và sự cố môi trường. Qua đó nâng cao khả năng phối hợp, xử lý tình huống của các lực lượng, bảo đảm phương châm “phòng ngừa là chính, phát hiện từ sớm, xử lý từ cơ sở”.

Theo UBND tỉnh Phú Thọ, trước những yêu cầu mới về bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong thời đại số, nhiều quy định của Pháp lệnh đã bộc lộ hạn chế, cần sớm được sửa đổi, bổ sung bằng một đạo luật có hiệu lực pháp lý cao hơn.

Đặc biệt, với hệ thống truyền tải điện 500kV, do phạm vi tuyến trải dài qua nhiều khu vực đồi núi, dân cư, rừng và đất sản xuất nên công tác tuần tra, phát hiện vi phạm hành lang an toàn lưới điện gặp nhiều khó khăn. Một bộ phận người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về nguy cơ mất an toàn khi trồng cây cao, đốt thực bì, xây dựng công trình hoặc sử dụng phương tiện, thiết bị gần đường dây điện cao áp.

Chế độ, chính sách, kinh phí, trang thiết bị dành cho lực lượng trực tiếp tham gia bảo vệ công trình, nhất là lực lượng cơ sở và lực lượng bán chuyên trách hiện chưa thực sự tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Một khó khăn khác là Pháp lệnh hiện hành chưa thiết lập hệ thống chế tài cụ thể đối với các hành vi xâm phạm vùng cấm, hành lang bảo vệ công trình. Thực tế này gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong xử lý các hành vi như, quay phim, chụp ảnh trái phép, sử dụng flycam, thu thập dữ liệu kỹ thuật, xâm nhập trái phép hoặc vi phạm hành lang bảo vệ khi chưa gây ra hậu quả trực tiếp…

Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, tỉnh Phú Thọ kiến nghị Trung ương nghiên cứu tổng kết toàn diện việc thi hành Pháp lệnh để xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia thay thế Pháp lệnh hiện hành.

Tỉnh cũng đề xuất, luật cần quy định đầy đủ hơn về tiêu chí xác định công trình trọng yếu; phân loại cấp độ bảo vệ; xác lập vùng cấm, hành lang bảo vệ; trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và đơn vị quản lý công trình; cơ chế phối hợp giữa Công an, Quân đội, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

Đồng thời, cần bổ sung các quy định mới về bảo vệ an ninh mạng, dữ liệu vận hành, hệ thống điều khiển công nghiệp, camera giám sát, thiết bị bay không người lái, hoạt động ghi hình và phát tán thông tin liên quan đến công trình trọng yếu.

Tỉnh cũng đề xuất xây dựng hệ thống chế tài xử phạt cụ thể đối với các hành vi xâm phạm vùng cấm, hành lang bảo vệ công trình; bổ sung biện pháp ngăn chặn tại chỗ như buộc rời khỏi khu vực bảo vệ, tháo dỡ công trình vi phạm, tạm giữ phương tiện, thiết bị ghi hình, flycam hoặc thiết bị thu phát tín hiệu trái phép.

Phú Thọ đề nghị nghiên cứu bổ sung các quy định của pháp luật hình sự theo hướng xử lý từ sớm hành vi tiếp cận, thu thập thông tin, sử dụng thiết bị kỹ thuật nhằm chuẩn bị phá hoại hoặc gây nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng đối với công trình trọng yếu về an ninh quốc gia.

Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, việc hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường đầu tư trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật hiện đại góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới. Đồng thời bảo đảm vận hành an toàn, liên tục các công trình chiến lược về năng lượng, hạ tầng và dân sinh của đất nước./.

Đào An