Bộ Công Thương họp báo thường kỳ quý I/2026

Chiều 9/4, Bộ Công Thương tổ chức họp báo thường kỳ Quý I/2026 thông tin về tình hình sản xuất công nghiệp, hoạt động thương mại tháng 3 và trong 3 tháng đầu năm 2026. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì buổi họp báo.

Tham dự họp báo còn có lãnh đạo các đơn vị chức năng trong Bộ Công Thương như: Văn phòng Bộ, Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Cục Điện lực, Cục Công nghiệp, Cục Phòng vệ thương mại, Cục Xuất nhập khẩu, Báo Công Thương... và các đơn vị liên quan; cùng nhiều phóng viên, nhà báo đến từ các cơ quan báo chí trong cả nước.

Ổn định sản xuất, thương mại trong bối cảnh nhiều thách thức

Thông tin tại buổi họp báo, ông Bùi Huy Sơn - Vụ trưởng Vụ kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp cho hay, Quý I/2026 mở ra với không ít áp lực từ bên ngoài khi kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm, chỉ quanh mức 2,8 - 3,0%. Xung đột địa chính trị kéo dài, đặc biệt tại Ukraine và Trung Đông khiến chuỗi cung ứng năng lượng và logistics bị gián đoạn, chi phí đầu vào tăng cao. Trong nước, từ tháng 3, giá nhiên liệu thế giới tăng mạnh đã bắt đầu tác động rõ hơn đến hoạt động sản xuất và vận tải.

Khó khăn là vậy, ngành Công Thương vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng khá tích cực ở nhiều lĩnh vực. Sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm tựa quan trọng. Chỉ số sản xuất toàn ngành tăng 9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 9,7% - mức tăng cho thấy khu vực sản xuất chủ lực vẫn giữ được đà phục hồi. Một số ngành gắn với đầu tư hạ tầng ghi nhận mức tăng cao như sản phẩm khoáng phi kim loại tăng 19,7%, sản xuất kim loại tăng 22,9%, phản ánh hiệu ứng lan tỏa từ việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.

Đáng chú ý, chỉ số nhà mua hàng (PMI) tháng 3 đạt 51,2 điểm, đánh dấu tháng thứ 9 liên tiếp duy trì trên ngưỡng 50 điểm. Điều này cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch 3 tháng đầu năm ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23,2% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 122,9 tỷ USD, tăng 19,1%. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với 87,8 tỷ USD, tăng 20%, cho thấy năng lực sản xuất nội địa đang phục hồi rõ nét.

Một số thị trường xuất khẩu ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng như Hồng Kông tăng 47,4%, Trung Quốc tăng 26,4%, Hoa Kỳ tăng 24,3%. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đã chủ động hơn trong việc tận dụng cơ hội thị trường và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Nhập khẩu đạt gần 126,6 tỷ USD, tăng 27%, chủ yếu tập trung vào máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Điều này phần nào phản ánh kỳ vọng mở rộng sản xuất trong các quý tiếp theo.

Thị trường trong nước tiếp tục ổn định, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 10,9%. Nguồn cung hàng hóa dồi dào, giá cả cơ bản được kiểm soát, góp phần giữ vững cân đối cung cầu.

Cùng với đó, công tác quản lý nhà nước được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. An ninh năng lượng được đảm bảo với sản lượng điện toàn hệ thống đạt 63,6 tỷ kWh, tăng 6,1%. Công tác điều hành xăng dầu linh hoạt, góp phần hạn chế tác động từ biến động giá thế giới.

Hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế và xúc tiến thương mại tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường. Thương mại điện tử duy trì vai trò là kênh phân phối quan trọng, hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa, đặc biệt là nông sản. Trong Quý I, các sàn thương mại điện tử đã gỡ bỏ gần 3.000 sản phẩm vi phạm, góp phần lành mạnh hóa môi trường kinh doanh.

Công tác phòng vệ thương mại, bảo vệ người tiêu dùng, hoàn thiện thể chế cũng được chú trọng, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định và bền vững của ngành.

Vượt qua thách thức, tạo dư địa tăng trưởng cho những quý tiếp theo

Ông Bùi Huy Sơn cũng thông tin, bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ Công Thương cũng nhìn nhận một số thách thức trong các lĩnh vực quản lý của ngành.

Trước hết là áp lực về an ninh năng lượng khi phụ tải đỉnh có xu hướng đến sớm. Việc điều tiết giữa các nguồn điện trong khi điện nền còn khó khăn đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác vận hành hệ thống.

Tăng trưởng giữa các ngành chưa thực sự đồng đều. Một số ngành như phân bón, khai thác than còn suy giảm do thiếu hụt nguyên liệu đầu vào, biến động giá cả và hạn chế về công nghệ, đầu tư.

Tiến độ triển khai một số dự án nguồn và lưới điện còn chậm do vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và điều chỉnh quy hoạch, ảnh hưởng đến khả năng bổ sung nguồn cung năng lượng trong trung và dài hạn.

Ngoài ra, những biến động khó lường của kinh tế thế giới, đặc biệt là xung đột địa chính trị, tiếp tục gây áp lực lên chi phí sản xuất và hoạt động xuất nhập khẩu.

Để khắc phục những hạn chế này và tạo đà tăng trưởng cho các tháng tiếp theo, Bộ Công Thương đã đề ra nhiều giải pháp trọng tâm.

Trong lĩnh vực năng lượng, ngành tập trung điều hành hệ thống điện linh hoạt, đảm bảo cung ứng đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt. Đồng thời, triển khai lộ trình xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia, tăng cường khả năng điều tiết và ứng phó với biến động. Mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng xuống còn khoảng 30% cũng được đặt ra như một định hướng dài hạn.

Về công nghiệp, trọng tâm là cơ cấu lại chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực tự chủ. Ngành phấn đấu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 40 - 45% ở các lĩnh vực trọng điểm như dệt may, da giày, hóa chất. Cùng với đó là thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược nhằm nâng cao giá trị gia tăng.

Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, việc đa dạng hóa thị trường tiếp tục được đẩy mạnh, hướng tới các khu vực tiềm năng như Trung Đông, Mỹ Latinh. Đồng thời, chú trọng phát triển xuất khẩu xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon. Công tác phòng vệ thương mại cũng được tăng cường nhằm bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro từ bên ngoài.

Đối với thị trường trong nước, ngành tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu tiêu dùng, kết hợp với tăng cường kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử.

Bên cạnh đó, cải cách hành chính và nâng cao kỷ cương công vụ tiếp tục được đẩy mạnh, với việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Kết quả đạt được trong Quý I/2026 là nền tảng quan trọng để ngành Công Thương bước vào các quý tiếp theo. Trong khi bối cảnh phát triển còn nhiều bất ổn, Bộ Công Thương đã sớm xây dựng các giải pháp ứng phó nhằm đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của ngành.