10 điểm trong đề xuất ngừng bắn của Iran đưa cho Mỹ có gì đáng chú ý?

Chi tiết đề xuất 10 điểm chấm dứt xung đột 

Theo tờ Tân Hoa Xã, sau thông báo lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần được đăng tải trên mạng xã hội X sáng 8/4 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington chấp nhận sử dụng đề xuất 10 điểm của Iran như một cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo nhằm chấm dứt xung đột. Động thái này cho thấy hai bên đang tiến gần hơn tới một khuôn khổ thỏa thuận toàn diện sau hơn một tháng giao tranh căng thẳng.

Trong nội dung đề xuất, Iran yêu cầu Mỹ phải cam kết về mặt nguyên tắc không tiến hành bất kỳ hành động xâm chiếm nào. Đồng thời, Tehran khẳng định quyền kiểm soát liên tục đối với eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng mang ý nghĩa chiến lược của thế giới, đi kèm với việc thiết lập cơ chế quá cảnh an toàn nhưng vẫn bảo đảm vai trò chi phối của Iran.

Đề xuất cũng nhấn mạnh yêu cầu cộng đồng quốc tế phải chấp nhận quyền làm giàu uranium của Iran, coi đây là một phần không thể tách rời của chủ quyền quốc gia. Cùng với đó là việc dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt sơ cấp của Mỹ, giải phóng các tài sản và bất động sản của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài.

Trên quốc tế, Tehran yêu cầu chấm dứt các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng như các quyết định của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Đồng thời, Mỹ phải bồi thường những thiệt hại đã gây ra, rút toàn bộ lực lượng chiến đấu khỏi khu vực và tiến tới chấm dứt mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả các chiến dịch liên quan đến lực lượng tại Lebanon.

Iran chấp nhận đề xuất, Isarel đồng ý tạm dừng chiến dịch 

Tờ CNBC đưa tin ngày 8/4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết Washington đã chấp nhận đề xuất này như một nền tảng đàm phán. Cơ quan này đồng thời mô tả 40 ngày giao tranh vừa qua là một trong những “trận chiến hỗn hợp nặng nề nhất trong lịch sử”, với sự tham gia của Iran và các lực lượng đồng minh tại Lebanon, Iraq, Yemen và Gaza.

Theo tuyên bố, Iran và các lực lượng “kháng chiến” đã gây tổn thất nghiêm trọng cho năng lực quân sự của Mỹ trong khu vực, đồng thời tấn công vào hệ thống cơ sở hạ tầng chiến lược mà Washington xây dựng trong nhiều năm. Trong bối cảnh đó, phía Iran cho rằng chính Mỹ đã chủ động tìm kiếm các kênh liên lạc nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn.

Diễn biến dẫn tới thỏa thuận cũng cho thấy vai trò trung gian đáng chú ý của Pakistan, khi quốc gia này kêu gọi Mỹ lùi lại thời hạn tối hậu thư và đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Trong khoảng thời gian này, Iran sẽ cho phép các tàu chở dầu, khí đốt và hàng hóa đi qua eo biển Hormuz mà không bị cản trở, qua đó góp phần giảm áp lực đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Ngay sau tuyên bố ngừng bắn, một quan chức Mỹ xác nhận các cuộc không kích nhằm vào Iran đã dừng lại. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho biết Quốc hội Mỹ sẽ phải xem xét và phê duyệt bất kỳ đề xuất nào liên quan đến việc chấm dứt xung đột Trung Đông.

“Về đề xuất 10 điểm của Iran để chấm dứt chiến tranh, tôi mong đợi được xem xét nó vào thời điểm thích hợp và việc trình đề xuất này lên quốc hội để bỏ phiếu”, ông Graham đăng tải trên X.

Theo The Times of Israel, Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch không kích nhằm vào Iran trong thời gian các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra, cho thấy tín hiệu hạ nhiệt trên nhiều mặt trận.

Về phía Tehran, Ngoại trưởng Iran cũng chia sẻ một tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, khẳng định rằng “nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ”.

“Trong thời gian hai tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ khả thi thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và có xem xét đến các hạn chế kỹ thuật”, ông Araghchi nói thêm.

Tổng thống Donald Trump đánh giá đề xuất 10 điểm của Iran là “cơ sở khả thi”, đồng thời cho rằng phần lớn các bất đồng cốt lõi giữa hai bên đã được thu hẹp đáng kể và khoảng thời gian hai tuần sẽ tạo điều kiện để hoàn tất, ký kết một thỏa thuận chính thức.