Phát triển dược liệu thành ngành kinh tế mũi nhọn

Hội thảo nhằm đánh giá tiềm năng và đề ra giải pháp thúc đẩy ngành dược liệu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; là diễn đàn để các cơ quan quản lý Trung ương và địa phương trao đổi về thực trạng và định hướng phát triển hệ sinh thái dược liệu Việt Nam.

*Hoàn thiện hành lang pháp lý phát triển dược liệu

Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế chủ trì hội thảo nhấn mạnh, Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên phong phú với hơn 5.117 loài cây thuốc, là nền tảng để phát triển công nghiệp dược liệu. Bộ Y tế định hướng hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực dược liệu theo hướng đồng bộ, thống nhất, trọng tâm là Luật Y dược cổ truyền; tăng cường đầu tư cho công tác điều tra, bảo tồn tài nguyên dược liệu, xây dựng vùng trồng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO.

Cùng với tăng cường xây dựng, ban hành tiêu chuẩn Việt Nam về dược liệu, vị thuốc cổ truyền, thuốc cổ truyền, nâng cao năng lực cho hệ thống kiểm nghiệm từ Trung ương đến địa phương, Bộ Y tế xác định kiểm soát chặt chẽ chất lượng dược liệu. Đồng thời, đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ người dân về kỹ thuật, giống, tiêu chuẩn chất lượng và xây dựng đầu ra ổn định để từng bước hình thành các vùng dược liệu hàng hóa quy mô lớn.

Bộ Y tế xây dựng chương trình phát triển sản phẩm quốc gia về dược liệu; xây dựng chương trình truyền thông về lợi ích của dược liệu, thuốc cổ truyền; tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý, nghiên cứu, phát triển dược liệu; đồng thời triển khai nội dung “Hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035.

Tham luận tại hội thảo, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện diện tích cây dược liệu cả nước đã đạt gần 59.000 ha; quản lý 107 giống thuộc 58 loài đã công bố lưu hành; đồng thời đề xuất các giải pháp về quy hoạch vùng trồng tập trung gắn với liên kết chuỗi giá trị và bảo tồn đa dạng sinh học dưới tán rừng…

Đại diện Bộ Dân tộc và Tôn giáo khẳng định dược liệu là sinh kế bền vững, giúp chuyển từ hỗ trợ phân tán sang can thiệp tổng thể cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bên cạnh đó cần định hướng lấy chất lượng và tiêu chuẩn làm trọng tâm, bảo tồn tri thức bản địa và bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng cho người dân khi tham gia chuỗi giá trị.

*Phát triển dược liệu gắn với bảo tồn nguồn gen và sinh kế người dân

Qua báo cáo của các tỉnh, thành phố và ý kiến từ đại diện các địa phương như Thái Nguyên, Cao Bằng, Đà Nẵng…, có thể thấy tiềm năng phát triển dược liệu tại nhiều địa phương còn rất lớn. Nhiều địa phương đã bước đầu hình thành các vùng trồng dược liệu tập trung gắn với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và tri thức bản địa. Việc khai thác, nuôi trồng và phát triển dược liệu được đánh giá là hướng đi bền vững, không chỉ góp phần bảo tồn nguồn gen quý mà còn tạo sinh kế cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao giá trị ngành y dược cổ truyền.

Thông qua hội thảo, Bộ Y tế cùng các bộ, ngành đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp nhằm phát huy tiềm năng dược liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Các ý kiến tập trung vào cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển vùng trồng, bảo tồn nguồn gen, chế biến sâu và xây dựng chuỗi giá trị dược liệu bền vững; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các ngành y tế, nông nghiệp và các địa phương trong phát triển dược liệu.

Hội thảo cũng thể hiện cam kết của Chính phủ và các bộ, ngành trong việc đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp phát triển ngành dược liệu theo hướng bền vững. Nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư, nuôi trồng, chế biến và lưu thông dược liệu. Việc phát triển dược liệu không chỉ góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên bản địa mà còn nâng cao giá trị y dược cổ truyền, tạo sinh kế cho người dân và phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân./.

BT