Giảm tới 90% CO₂: Nhiên liệu “drop-in” mở lối mới cho động cơ diesel

Ngày càng nhiều hãng xe lớn phê duyệt việc sử dụng nhiên liệu drop-in cho các dòng sản phẩm của mình.

Thực tế cho thấy, để phát triển một mẫu xe mới từ đầu thường mất nhiều năm, thậm chí kéo dài hàng thập kỷ nếu tính cả quá trình tranh luận về công nghệ thay thế động cơ đốt trong. Trong khi đó, nhu cầu giảm phát thải lại mang tính cấp thời, buộc ngành công nghiệp ô tô phải tìm kiếm những giải pháp trung gian khả thi hơn.

Một số bước tiến đã được ghi nhận nhờ việc pha trộn nhiên liệu sinh học vào xăng và diesel truyền thống. Tuy nhiên, tại nhiều thị trường như Anh, phần lớn nhiên liệu tiêu thụ vẫn có nguồn gốc hóa thạch, đồng nghĩa dư địa cắt giảm phát thải còn rất lớn.

Chính trong bối cảnh đó, các loại nhiên liệu không hóa thạch dành cho động cơ xăng và diesel đang thu hút sự quan tâm ngày càng mạnh. Đáng chú ý nhất là nhóm nhiên liệu được gọi là “drop-in”, tức có thể sử dụng trực tiếp trên động cơ hiện hữu mà không cần cải tạo kỹ thuật hay gây ảnh hưởng đến vận hành. Đây được xem là lợi thế then chốt, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuyển đổi so với việc thay thế toàn bộ phương tiện.

Ngày càng nhiều hãng xe lớn đã phê duyệt việc sử dụng nhiên liệu drop-in cho các dòng sản phẩm của mình, dù phạm vi áp dụng có khác nhau. Một số nhà sản xuất chỉ cho phép trên những mẫu xe nhất định, trong khi số khác mở rộng cho các xe sản xuất mới kể từ thời điểm hiện tại.

Trong số các lựa chọn nổi bật, HVO100 đang nhận được sự chú ý đặc biệt. HVO, viết tắt của dầu thực vật hydro hóa, còn được gọi là diesel tái tạo. Loại nhiên liệu này có cấu trúc hydrocarbon tương đồng với diesel hóa thạch truyền thống, nhờ đó đạt mức độ tương thích cao với động cơ hiện hành.

Điều này khác biệt với biodiesel, dù cũng có nguồn gốc tái tạo nhưng thuộc nhóm methyl ester của axit béo, khiến khả năng tương thích thấp hơn. Vì vậy, biodiesel thường chỉ được pha trộn ở tỷ lệ nhỏ trong nhiên liệu thương mại, phổ biến khoảng 7% tại Anh.

Các động thái từ nhà sản xuất ô tô cho thấy xu hướng chuyển dịch đang diễn ra rõ rệt. Stellantis đã xác nhận toàn bộ dải động cơ diesel của hãng có thể sử dụng HVO, đồng thời cho biết nhiều động cơ đạt chuẩn Euro 5 và Euro 6 vốn đã tương thích từ trước.

BMW cũng đưa ra thông điệp tương tự khi làm việc với các đơn vị vận hành đội xe, nhấn mạnh khả năng giảm dấu chân carbon thông qua kết hợp xe điện với nhiên liệu trung hòa carbon. Trong bối cảnh châu Âu có tới khoảng 250 triệu phương tiện đang lưu hành, chỉ cần tăng tỷ lệ nhiên liệu tái tạo cũng có thể nhanh chóng tạo ra khác biệt đáng kể về phát thải CO₂.

Từ đầu năm nay, toàn bộ xe diesel BMW sản xuất tại Đức đều được nạp sẵn từ 5 đến 8 lít HVO100 trước khi bàn giao cho đại lý. Nhiên liệu này do nhà sản xuất Phần Lan Neste MY cung cấp và, theo đánh giá vòng đời “well-to-wheel”, có thể giúp giảm tới 90% lượng phát thải CO₂ so với diesel hóa thạch.

Khái niệm “well-to-wheel” không chỉ tính lượng khí thải khi xe vận hành, mà bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng: từ khai thác, sản xuất nguyên liệu thô, tinh chế nhiên liệu, vận chuyển cho tới quá trình đốt trong động cơ. Đây được xem là thước đo toàn diện nhất để đánh giá tác động môi trường của một loại nhiên liệu.

BMW hiện đã phê duyệt HVO100 cho toàn bộ xe chở khách chạy diesel sản xuất từ tháng 3/2020. Nhiều hãng xe khác cũng đi theo hướng này, dù thường kèm điều kiện về thời điểm sản xuất hoặc cấu hình động cơ.

Những tín hiệu trên cho thấy nhiên liệu drop-in, đặc biệt là HVO100, đang nổi lên như một giải pháp chuyển tiếp quan trọng trong hành trình giảm phát thải của ngành giao thông. Khi quá trình điện hóa toàn diện vẫn cần thêm thời gian, khả năng cắt giảm CO₂ ngay lập tức trên đội xe hiện hữu có thể trở thành lợi thế quyết định và cũng là cơ hội để động cơ diesel tiếp tục tồn tại trong kỷ nguyên chuyển đổi năng lượng.