• :
  • :
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Thái Nguyên: Đồng hành cùng doanh nghiệp nâng năng lực xuất khẩu

Thái Nguyên tập trung tháo gỡ khó khăn về vốn, công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực xuất khẩu.

10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Thái Nguyên đạt 33 tỷ USD, tăng 26,6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn nhiều hạn chế. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Huy Hoàng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên chia sẻ những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Ông Nguyễn Huy Hoàng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên

Ông Nguyễn Huy Hoàng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên

Cơ hội lớn, thách thức từ nội lực

- Thái Nguyên là địa phương có nhiều lợi thế trong phát triển công nghiệp và thương mại. Ông đánh giá như thế nào về kết quả xuất khẩu của tỉnh thời gian qua, đặc biệt là sự tham gia của doanh nghiệp nhỏ và vừa vào thị trường quốc tế và chuỗi cung ứng? Đâu là những rào cản lớn nhất đối với nhóm doanh nghiệp này, thưa ông?

Ông Nguyễn Huy Hoàng: Là một trong những trung tâm công nghiệp và thương mại của vùng trung du và miền núi phía Bắc, hoạt động xuất khẩu của Thái Nguyên thời gian qua tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Tính chung 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt 33 tỷ USD, tăng 26,6% so với cùng kỳ năm trước, đưa Thái Nguyên tiếp tục nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về quy mô xuất khẩu.

Bên cạnh vai trò chủ lực của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), khu vực kinh tế trong nước và các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang từng bước mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Riêng kim ngạch xuất khẩu do địa phương quản lý trong 10 tháng năm 2026 ước đạt 1,7 tỷ USD, gấp 2,6 lần so với cùng kỳ năm trước.

Các sản phẩm xuất khẩu của tỉnh tương đối đa dạng, gồm điện tử, máy tính bảng, hàng may mặc, kim loại màu, tinh quặng kim loại màu cùng những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như chè Thái Nguyên và sản phẩm OCOP. Một số sản phẩm đã từng bước tiếp cận những thị trường quốc tế có yêu cầu cao về chất lượng.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhìn nhận rõ những khó khăn, hạn chế mà doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phải đối mặt. Trước hết là hạn chế về quy mô và năng lực nội tại. Phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguồn vốn hạn chế, công nghệ sản xuất chưa đồng bộ, thiếu nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ am hiểu pháp luật thương mại quốc tế và các thủ tục giao thương xuyên biên giới.

Tiếp theo là khả năng liên kết và tham gia chuỗi cung ứng. Mặc dù trên địa bàn tỉnh có sự hiện diện của nhiều tập đoàn FDI và doanh nghiệp xuất khẩu lớn, số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa của địa phương tham gia với vai trò nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 trong các chuỗi sản xuất vẫn còn hạn chế.

Nguyên nhân chủ yếu là năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, tính ổn định của nguồn cung và khả năng cạnh tranh về giá thành của một bộ phận doanh nghiệp trong nước chưa theo kịp yêu cầu của các doanh nghiệp FDI. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ để doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

- Doanh nghiệp công nghiệp, doanh nghiệp chế biến nông sản và các cơ sở sản xuất nhỏ có đặc thù, năng lực và nhu cầu hỗ trợ xuất khẩu khác nhau. Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên đang xác định nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp như thế nào để có giải pháp hỗ trợ phù hợp, tránh dàn trải nguồn lực và nâng cao hiệu quả thực chất?

Ông Nguyễn Huy Hoàng: Qua thực tiễn quản lý, chúng tôi nhận thấy mỗi nhóm doanh nghiệp có đặc điểm sản xuất, năng lực và nhu cầu hỗ trợ khác nhau. Nếu áp dụng một chính sách chung cho tất cả các đối tượng sẽ khó bảo đảm hiệu quả và dễ dẫn đến phân tán nguồn lực. Vì vậy, Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên đang tập trung thực hiện 2 nhóm giải pháp.

Thứ nhất, phân loại và đánh giá thực trạng theo từng nhóm doanh nghiệp. Thông qua hệ thống báo cáo định kỳ, phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, các đơn vị chuyên môn, chính quyền xã, phường và các khu công nghiệp, Sở tiến hành rà soát, nắm bắt năng lực sản xuất, kinh doanh và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp.

Đối với nhóm doanh nghiệp công nghiệp, cơ khí và vật liệu, nhu cầu chủ yếu tập trung vào tiếp cận nguồn vốn, đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng tự động hóa và nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng công nghiệp hỗ trợ. Trong khi đó, các doanh nghiệp nông sản, chế biến thực phẩm, hợp tác xã và chủ thể OCOP cần được hỗ trợ nhiều hơn về tiêu chuẩn chất lượng, bao bì, nhãn mác, mã số vùng trồng, mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng thương mại điện tử để mở rộng thị trường.

Thứ hai, ưu tiên hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm. Tỉnh định hướng lựa chọn những doanh nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm chủ lực, có tiềm năng phát triển thị trường để tập trung hỗ trợ, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các hình thức hỗ trợ được chú trọng gồm: tư vấn ứng dụng chuyển đổi số, thương mại điện tử, cập nhật thông tin về những hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT), các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) của thị trường nhập khẩu.

Cùng với đó, Sở quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), nhất là C/O ưu đãi, nhằm tận dụng các cam kết thuế quan trong những hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia. Hoạt động hỗ trợ cũng được gắn với các chương trình xúc tiến thương mại của tỉnh như Festival Trà, hội chợ đặc sản vùng miền và những chương trình kết nối giao thương quốc tế. Chúng tôi xác định, hỗ trợ xuất khẩu phải xuất phát từ nhu cầu và năng lực thực tế của từng nhóm doanh nghiệp, hướng tới giải quyết những khó khăn cụ thể trong quá trình tiếp cận thị trường.

Các doanh nghiệp FDI giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu của Thái Nguyên.

Các doanh nghiệp FDI giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu của Thái Nguyên.

Thúc đẩy xuất khẩu gắn với chuyển đổi số

- Chuyển đổi số và thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra những kênh tiếp cận khách hàng quốc tế mới. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp nhiều khó khăn về công nghệ, nhân lực, xây dựng thương hiệu và tổ chức hoạt động xuất khẩu. Trong thời gian tới, Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên sẽ ưu tiên những giải pháp gì để doanh nghiệp khai thác hiệu quả các kênh phân phối này, thưa ông?

Ông Nguyễn Huy Hoàng: Chuyển đổi số và thương mại điện tử xuyên biên giới đang tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa của Thái Nguyên tiếp cận khách hàng quốc tế, mở rộng thị trường và giảm bớt sự phụ thuộc vào những phương thức xúc tiến thương mại truyền thống.

Thực tế, hoạt động thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh đã có bước phát triển tích cực. Năm 2025, tổng doanh số thương mại điện tử đạt 12.940 tỷ đồng. Tỉnh đặt mục tiêu doanh số thương mại điện tử B2C chiếm từ 20% trở lên so với tổng mức bán lẻ. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, nhất là những chủ thể sản xuất, kinh doanh chè Thái Nguyên đã tích cực khai thác các nền tảng thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop và hình thức livestream để quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, khả năng ứng dụng công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực xây dựng thương hiệu của nhiều doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Để khắc phục những khó khăn này, Sở Công Thương xác định bốn nhóm giải pháp trọng tâm.

Một là, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số cho doanh nghiệp. Sở tiếp tục phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, các trường đại học thuộc Đại học Thái Nguyên và tổ chức công nghệ triển khai hoạt động đào tạo, tập huấn theo hướng thực hành. Nội dung tập trung vào kỹ năng xây dựng và vận hành gian hàng trực tuyến, tiếp thị số, quảng bá sản phẩm trên nền tảng quốc tế và tổ chức hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp có thể áp dụng kiến thức ngay vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thời gian qua, Sở cũng đã triển khai các lớp tập huấn thương mại điện tử cho các chủ thể tại xã, phường nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng nền tảng số.

Hai là, thúc đẩy mô hình gian hàng chung và phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử địa phương. Đối với các hợp tác xã, cơ sở sản xuất nhỏ còn hạn chế về nguồn lực, Sở định hướng xây dựng các gian hàng chung mang thương hiệu Thái Nguyên nhằm hỗ trợ quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, tiếp tục vận hành mô hình điểm trưng bày, giới thiệu sản phẩm xã, phường gắn với thúc đẩy tiêu thụ trên nền tảng số; kết hợp hoạt động livestream và duy trì cổng giao thương điện tử của tỉnh tại địa chỉ tmdttn.vn.

Ba là, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa chất lượng sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử mới là bước đầu trong quá trình mở rộng thị trường. Muốn tiếp cận và duy trì khách hàng quốc tế, doanh nghiệp phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, bao bì, nhãn mác, mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với ngành nông nghiệp và các đơn vị liên quan hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã hoàn thiện những tiêu chuẩn này, nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Bốn là, gắn hoạt động xúc tiến thương mại với chuyển đổi số. Sở tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả các sự kiện như Festival Trà Quốc tế, chương trình "Xúc tiến sắc màu nông sản thời kỳ 4.0", "Festival Nông sản, OCOP gắn kết du lịch" và các hội chợ đặc sản vùng miền.

Thông qua những hoạt động này, doanh nghiệp có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm trực tiếp, kết nối giao thương trực tuyến và tìm kiếm đối tác trên các nền tảng số. Chúng tôi xác định phương châm "Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chuyển đổi số làm công cụ, thị trường làm định hướng" để triển khai các hoạt động hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ.

- Giả sử một doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có thị trường xuất khẩu ổn định, nay có cơ hội nhận đơn hàng lớn hơn nhưng đối tác yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiến độ giao hàng, trong khi doanh nghiệp còn hạn chế về vốn, công nghệ và nhân lực. Theo ông, trong tình huống này, Sở Công Thương sẽ hỗ trợ doanh nghiệp ở những khâu nào để tận dụng được cơ hội xuất khẩu?

Ông Nguyễn Huy Hoàng: Đây là tình huống khá phổ biến đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình mở rộng sản xuất, kinh doanh và tham gia thị trường xuất khẩu. Cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương cần phát huy vai trò hỗ trợ, kết nối và tháo gỡ những khó khăn thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ để doanh nghiệp có thể tận dụng cơ hội thị trường.

Sở Công Thương xác định 3 hướng hỗ trợ ưu tiên. Trước hết là kết nối nguồn vốn và tư vấn đổi mới công nghệ. Sở sẽ phối hợp, kết nối doanh nghiệp với các tổ chức tín dụng trên địa bàn để tiếp cận những chương trình, chính sách cho vay phù hợp, phục vụ nhu cầu vốn lưu động và đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất.

Trong 10 tháng năm 2026, dư nợ tín dụng trên địa bàn tỉnh đạt trên 180.500 tỷ đồng. Đây là một trong những cơ sở để tăng cường kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Tiếp theo là hỗ trợ kỹ thuật và chuẩn hóa quy trình sản xuất. Sở sẽ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị chuyên môn để hỗ trợ doanh nghiệp rà soát quy trình sản xuất, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng theo yêu cầu của đối tác.

Đối với những đơn hàng có yêu cầu cao, hỗ trợ kỹ thuật cần tập trung vào các khâu mà doanh nghiệp đang gặp khó khăn, giúp nâng cao năng lực đáp ứng đơn hàng cả về chất lượng và tiến độ.

Cuối cùng là hỗ trợ thủ tục xuất khẩu và kết nối dịch vụ logistics. Sở sẽ phối hợp tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục thuộc phạm vi quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục liên quan đến xuất nhập khẩu, chứng nhận xuất xứ hàng hóa và kết nối với các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics. Trong 10 tháng đầu năm 2026, Sở Công Thương đã cấp 608 bộ C/O ưu đãi, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu.

Bên cạnh đó, kết nối doanh nghiệp với các đơn vị logistics phù hợp cũng là giải pháp quan trọng nhằm tối ưu chi phí vận chuyển và bảo đảm tiến độ giao hàng theo cam kết với đối tác. Chúng tôi xác định, mỗi doanh nghiệp có khó khăn khác nhau nên hoạt động hỗ trợ phải bám sát những vướng mắc cụ thể. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực thực hiện đơn hàng, từng bước đáp ứng yêu cầu của các đối tác lớn và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.

Xin cảm ơn ông!

Tỉnh Thái Nguyên hiện có hơn 16.000 doanh nghiệp, khoảng 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động ở nhiều lĩnh vực. Tỷ lệ doanh nghiệp địa phương tham gia chuỗi cung ứng FDI hiện khoảng 20 - 30%; mục tiêu nâng lên 50% đòi hỏi nhiều doanh nghiệp phải đầu tư thêm cho công nghệ, chất lượng và nhân lực.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết