Dùng công nghệ 3D 'lập trình' ca mổ, tái tạo gương mặt cụ ông 76 tuổi sau ung thư xâm lấn
Một cụ ông 76 tuổi ở Hà Nội mắc ung thư biểu mô tế bào vảy vùng hàm mặt, khối u xâm lấn rộng, ăn mòn nhiều cấu trúc xương quan trọng vừa được các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phẫu thuật cắt bỏ khối u và tái tạo vùng mặt bị tổn thương.
Điểm đặc biệt của ca mổ là lần đầu tiên tại bệnh viện, công nghệ mô hình 3D được ứng dụng để lập kế hoạch phẫu thuật, giúp ê-kíp chủ động trong từng bước xử lý, rút ngắn thời gian mổ từ dự kiến 12 giờ xuống còn 8 giờ.
Người bệnh là ông N.D.S. (76 tuổi, Hà Nội). Khoảng 3 tháng trước khi nhập viện, ông phát hiện khối u ở vùng má phải. Ban đầu, khối u không gây đau nhưng phát triển nhanh, ngày càng cứng chắc, gây chèn ép các tổ chức xung quanh, làm hẹp hốc mắt và khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng.
Trước tình trạng tổn thương lan rộng, người bệnh được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u triệt để kết hợp tái tạo vùng hàm mặt. Ảnh: BVCC
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho thấy khối u đã xâm lấn nhiều cấu trúc vùng hàm mặt như xương gò má, xương hàm trên, xoang hàm, hốc mũi, sàn và thành ngoài hốc mắt phải. Kết quả sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) xâm lấn.
Theo TS Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, đây là trường hợp rất phức tạp bởi khối u đã phá hủy nhiều cấu trúc quan trọng vùng đầu mặt cổ.
Để điều trị triệt căn, các bác sĩ phải tiến hành cắt rộng khối u theo nguyên tắc ung thư học, loại bỏ toàn bộ tổ chức bị xâm lấn, cắt bỏ phần xương hàm trên bên phải, nhãn cầu phải, vét hạch cổ, đồng thời tái tạo lại vùng mặt bị khuyết hổng.
Trước khi phẫu thuật, ê-kíp đã sử dụng công nghệ mô hình 3D từ dữ liệu chụp cắt lớp vi tính để mô phỏng tổn thương, xác định ranh giới cần cắt bỏ và xây dựng phương án tái tạo.
“Nhờ mô hình 3D, các bác sĩ có thể hình dung chính xác mức độ tổn thương, tính toán phương án cắt xương, lựa chọn vị trí lấy vạt và chuẩn bị trước các bước tạo hình”, TS Chiến cho biết.
Trong ca mổ, hai ê-kíp được triển khai đồng thời. Một ê-kíp chuyên về ung thư đầu mặt cổ thực hiện cắt bỏ triệt để khối u, vét hạch và kiểm soát diện cắt. Trong khi đó, ê-kíp tạo hình sử dụng vạt da, cơ và xương bả vai trái của chính người bệnh để tái tạo vùng hàm mặt, đồng thời nối mạch vi phẫu dưới kính hiển vi nhằm bảo đảm vạt ghép được cấp máu tốt.
Với trường hợp đặc biệt này, các bác sĩ sử dụng vạt da, cơ và xương bả vai bên trái của chính người bệnh để tái tạo vùng khuyết hổng. Hai ê-kíp phẫu thuật được triển khai đồng thời.
Sau 8 giờ phẫu thuật, ca mổ hoàn thành thuận lợi.
TS Dương Mạnh Chiến cho biết sau 7 ngày điều trị tích cực, sức khỏe người bệnh ổn định, tỉnh táo, có thể ngồi dậy và tự sinh hoạt. Vạt ghép vùng mặt hồng ấm, được cấp máu tốt, chưa ghi nhận biến chứng sớm.
Theo các bác sĩ, dù kết quả ban đầu rất khả quan, người bệnh vẫn cần được theo dõi lâu dài để đánh giá khả năng phục hồi chức năng, tình trạng liền ghép và nguy cơ tái phát ung thư.
Ca phẫu thuật đánh dấu bước tiến mới trong ứng dụng công nghệ mô phỏng 3D kết hợp phẫu thuật ung thư và tạo hình vi phẫu, mở thêm cơ hội điều trị cho những bệnh nhân có tổn thương vùng hàm mặt phức tạp do ung thư, chấn thương hoặc dị tật.
