Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Doanh nghiệp phải mạnh dạn đầu tư cho tri thức, công nghệ và con người Việt Nam

Sáng 18/5, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược với chủ đề: “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”.

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã đặt ra nhiệm vụ rất rõ ràng: Muốn vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước phát triển, muốn xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập hiệu quả, chúng ta không có con đường nào khác ngoài đột phá phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

“Tuy nhiên, để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển, điều quan trọng nhất hiện nay là phải khơi thông các nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Đó là nguồn lực trí tuệ của đội ngũ nhà khoa học và chuyên gia. Đó là nguồn lực đầu tư và năng lực tổ chức của doanh nghiệp. Đó là tiềm năng nghiên cứu, đào tạo của các viện nghiên cứu và trường đại học. Đó là sức sáng tạo, tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ Việt Nam. Đó là nguồn lực về thể chế, dữ liệu, hạ tầng và hợp tác quốc tế nơi mà nhà nước đóng vai trò kiến tạo”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu rõ.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Bộ KH&CN cho biết, việc đầu tư phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính đang được thực hiện thông qua kế hoạch tái cấu trúc các chương trình khoa học công nghệ quốc gia; Quy hoạch mạng lưới các trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và địa phương.

Theo định hướng này, 42 chương trình khoa học công nghệ quốc gia dự kiến sẽ được tổ chức lại theo hướng tinh gọn và phân tầng chức năng thành 6 chương trình lớn, gồm: Các chương trình Nghiên cứu cơ bản; Các Chương trình khoa học công nghệ quốc gia; Các chương trình triển khai công nghệ chiến lược quốc gia; Các chương trình Đổi mới sáng tạo quốc gia; Các chương trình Chuyển đổi số quốc gia; Các chương trình nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết thêm, trong sáu trụ cột nêu trên, phát triển công nghệ chiến lược quốc gia giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhằm tập trung nguồn lực giải quyết các bài toán công nghệ lớn có ý nghĩa chiến lược đối với năng lực tự chủ công nghệ của đất nước. Cách tiếp cận này giúp tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn, đồng thời vẫn bảo đảm sự phát triển cân đối của hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, Bộ KH&CN tiếp tục đổi mới đồng bộ cơ chế quản trị và điều hành. Mục tiêu là từng bước thiết lập mô hình quản trị thống nhất và thông minh trên nền tảng số, qua đó, nâng cao tính minh bạch, hạn chế trùng lặp trong quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ.

Theo đó, giải pháp trọng tâm là triển khai và vận hành nền tảng quản lý khoa học công nghệ quốc gia, kết nối và đồng bộ dữ liệu trên phạm vi cả nước về nhiệm vụ khoa học và công nghệ, các quỹ hỗ trợ, nguồn vốn, đội ngũ nhà khoa học, kết quả nghiên cứu và hoạt động chuyển giao công nghệ.

Đặc biệt, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng chỉ rõ: Doanh nghiệp Việt Nam muốn phát triển nhanh và bền vững thì phải đầu tư cho nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số. Nhưng quan trọng hơn, doanh nghiệp phải mạnh dạn đầu tư cho tri thức, cho công nghệ và cho con người Việt Nam. Nhà nước sẽ tiếp tục ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp phát triển các lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa chiến lược như, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, hạ tầng số, công nghệ năng lượng mới và sản xuất thông minh. Đây không chỉ là cơ hội phát triển kinh tế mà còn là vấn đề năng lực cạnh tranh và an ninh phát triển quốc gia trong dài hạn.

Các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ trí thức khoa học tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong phát triển tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước; cần xây dựng môi trường học thuật trung thực, khai phóng, sáng tạo và hội nhập quốc tế mạnh mẽ hơn. Đồng thời, cần gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu, đào tạo và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp, địa phương và quốc gia.

"Đặc biệt, cần khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ Việt Nam - những người sẽ quyết định vị thế công nghệ của đất nước trong tương lai", ông Vũ Hải Quân nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ KH&CN, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Nhưng để biến cơ hội thành hiện thực, cần khơi thông mạnh mẽ hơn nữa mọi nguồn lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; cần tạo dựng một môi trường mà ở đó trí tuệ được tôn trọng, sáng tạo được khuyến khích và công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển đất nước.