TP. Hồ Chí Minh: Nguồn lực tài chính, ngân sách, đất đai cần được phát huy giá trị cao hơn

Kỳ họp thứ năm HĐND TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Quang Định

Không chỉ ban hành nghị quyết, phải tạo ra giá trị từ nguồn lực

Phát biểu khai mạc Kỳ họp thứ năm HĐND TP. Hồ Chí Minh, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh kỳ họp diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi Thành phố đang triển khai nhiều chủ trương, chính sách mới và tiếp tục hoàn thiện thể chế, tổ chức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo ông Trần Lưu Quang, việc Quốc hội trao thêm thẩm quyền, mở rộng không gian chính sách cho TP. Hồ Chí Minh là điều kiện quan trọng để Thành phố chủ động giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển của một đô thị đặc biệt. Tuy nhiên, quyền hạn được trao chỉ thực sự có ý nghĩa khi được cụ thể hóa thành những cơ chế khả thi, khơi thông nguồn lực và tạo ra kết quả phát triển.

“Không ban hành những nghị quyết này chỉ để hoàn thành một yêu cầu về mặt pháp lý”, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh. Điều quan trọng hơn là biến những quyền hạn được trao thành cơ chế cụ thể, từ đó tạo nguồn lực và chuyển nguồn lực thành kết quả phát triển thực sự.

Theo Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang, chất lượng, tính khả thi và hiệu quả thực tế phải được đặt lên hàng đầu khi xem xét từng nghị quyết. Số lượng nghị quyết được thông qua không phải thước đo quan trọng nhất của kỳ họp. Điều cần quan tâm là sau mỗi nghị quyết, Thành phố giải quyết được vấn đề gì.

Mỗi chính sách phải bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng pháp luật, đồng bộ với hệ thống pháp luật; đồng thời phải xác định rõ đối tượng, điều kiện, trách nhiệm và đủ cụ thể để tổ chức thực hiện.

Ông đề nghị các đại biểu HĐND Thành phố khi xem xét từng nghị quyết cần làm rõ 3 vấn đề: nghị quyết tháo gỡ điểm nghẽn nào; khơi thông nguồn lực hoặc tạo động lực phát triển gì; cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

“Nếu những vấn đề đó chưa rõ thì cần tiếp tục làm rõ trước khi quyết định”, ông nói.

Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang phát biểu. Ảnh: Q. Định

Bí thư Thành ủy cho rằng tinh thần của Luật Phát triển đô thị là tăng tính chủ động cho Thành phố. Vì vậy, các nghị quyết của HĐND cũng phải thể hiện được tinh thần này. Một chính sách tốt không chỉ đúng về pháp lý mà còn phải thực hiện được trong thực tế.

Đặc biệt, Thành phố cần sử dụng đúng và hiệu quả không gian chính sách được trao để khơi thông nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển. Thay vì chỉ đặt câu hỏi quy định cho phép làm gì, cần đặt vấn đề cao hơn: trong phạm vi pháp luật cho phép, Thành phố có thể làm gì tốt hơn cho sự phát triển.

“Không tự thu hẹp quyền của mình, nhưng cũng tuyệt đối không vượt ra ngoài giới hạn của pháp luật”, ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu sự chủ động, sáng tạo phải đi cùng công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Quyền hạn lớn hơn phải đi liền với trách nhiệm lớn hơn.

Từ yêu cầu này, Bí thư Thành ủy đặc biệt nhấn mạnh việc khai thác hiệu quả các nguồn lực mà Thành phố đang có.

Theo đó, Tài chính, ngân sách phải được sử dụng hiệu quả hơn; đất đai phải được đưa vào sử dụng đúng mục đích, phát huy giá trị cao hơn. Quy hoạch phải thực sự dẫn dắt phát triển, tạo không gian cho đầu tư. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải đi vào sản phẩm, hoạt động sản xuất, kinh doanh và năng suất của nền kinh tế.

Trong khi đó, các chính sách về giáo dục, y tế và nguồn nhân lực phải hướng trực tiếp đến nâng cao chất lượng sống và chất lượng nguồn nhân lực của Thành phố.

“TP. Hồ Chí Minh không thiếu tiềm năng. Vấn đề là phải biến tiềm năng thành nguồn lực; biến nguồn lực thành động lực và cuối cùng phải biến động lực thành kết quả phát triển cụ thể”, ông Trần Lưu Quang nêu quan điểm.

Nghị quyết phải đi vào cuộc sống, đo được hiệu quả

Một nội dung được Bí thư Thành ủy đặc biệt lưu ý là trách nhiệm tổ chức thực hiện sau khi nghị quyết được HĐND thông qua.

Theo ông, việc HĐND ban hành nghị quyết không phải là kết thúc một công việc mà mới là điểm bắt đầu. HĐND tạo lập hành lang pháp lý; UBND Thành phố tổ chức thực hiện; các sở, ngành chuyển cơ chế thành công việc, sản phẩm cụ thể; còn xã, phường, đặc khu là nơi chính sách trực tiếp đến với người dân và doanh nghiệp.

Vì vậy, với từng nghị quyết cần xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, công việc phải hoàn thành, sản phẩm phải đạt và kết quả cuối cùng.

“Không để nghị quyết đã ban hành nhưng vẫn không rõ ai chịu trách nhiệm. Không để một việc đã rõ thẩm quyền mà vẫn tiếp tục hỏi lẫn nhau, xin ý kiến vòng vòng và càng không thể để quyền đã được giao nhưng người được giao quyền lại không dám sử dụng”, Bí thư Thành ủy nói.

Cùng với phân công trách nhiệm, ông Trần Lưu Quang yêu cầu kết quả thực hiện phải được đo lường cụ thể. Chính sách hỗ trợ phải xác định được bao nhiêu đối tượng thực sự được thụ hưởng. Cơ chế mới phải chỉ ra bao nhiêu vướng mắc được tháo gỡ, bao nhiêu dự án được triển khai. Thủ tục mới phải xác định được thời gian, chi phí giảm bao nhiêu.

Đối với nguồn lực mới, cần đánh giá khả năng huy động thêm bao nhiêu nguồn lực xã hội. Quan trọng hơn, người dân và doanh nghiệp phải cảm nhận được sự thay đổi từ chính sách.

Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu tăng cường giám sát việc thực hiện nghị quyết, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

Theo đó, vai trò của HĐND không kết thúc khi nghị quyết được biểu quyết thông qua. Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và từng đại biểu cần tiếp tục theo dõi, giám sát đến cùng những chính sách quan trọng được quyết định tại kỳ họp.

“Nghị quyết của HĐND phải sống trong thực tiễn, chứ không chỉ nằm trong hồ sơ”, ông Trần Lưu Quang nói.

Trước đó, trong phát biểu khai mạc, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh cho biết, Kỳ họp thứ năm, HĐND TP. Hồ Chí Minh sẽ xem xét, quyết nghị 38 nội dung, gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt. Trong số này có 24 dự thảo nghị quyết nhằm cụ thể hóa, tổ chức thực hiện Luật Phát triển đô thị, với phạm vi điều chỉnh rộng và nhiều vấn đề mới.

Kỳ họp thứ năm, HĐND TP. Hồ Chí Minh quyết định nhiều vấn đề quan trọng. Ảnh: Quang Định

Đáng chú ý là các nội dung liên quan quy hoạch tổng thể Thành phố, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch kiến trúc, không gian ngầm, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng; quản lý, khai thác và phát triển công trình ngầm; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư.

Đây là những chính sách có liên hệ trực tiếp với tổ chức không gian phát triển, quản lý và sử dụng đất đai, hạ tầng cũng như phương thức phát triển đô thị trong thời gian tới.

Ngoài ra, theo Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh, HĐND Thành phố cũng xem xét các cơ chế, chính sách trong giáo dục - đào tạo, hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh cho một số nhóm yếu thế, hỗ trợ nhân viên y tế và bảo hiểm y tế cho người tham gia hiến máu; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khởi nghiệp; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động...