Tiếp thêm động lực cho hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Lào

Nhiều chuyển biến trong hợp tác thương mại Việt - Lào

Nhận lời mời của Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Saleumxay Kommasith, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam sẽ thăm chính thức Lào từ ngày 8-9/10/2026. Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Lào, khẳng định sự coi trọng và ưu tiên cao của Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam đối với nước láng giềng, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược” Việt Nam - Lào.

Thời gian qua, quan hệ Việt Nam - Lào tiếp tục phát triển tốt đẹp, đạt nhiều kết quả thực chất trên các lĩnh vực, trong đó quan hệ chính trị ngày càng đi vào chiều sâu, được củng cố thông qua các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao giữa hai nước.

Trên nền tảng đó, hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Lào tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực. Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Trần Thị Tú Anh, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Lào cho biết, điểm sáng nổi bật là sự tăng trưởng ổn định của kim ngạch thương mại song phương.

Năm 2025, kim ngạch thương mại hai nước đạt 2,9 tỷ USD. Trong 9 tháng đầu năm 2026, dù chịu tác động từ những bất ổn địa chính trị trên toàn cầu, kim ngạch thương mại hai nước vẫn đạt hơn 1,6 tỷ USD.

Cũng theo thương vụ, cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước ngày càng thể hiện tính bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau. Việt Nam tăng cường xuất khẩu sang Lào các mặt hàng thế mạnh như xăng dầu, sắt thép và sản phẩm từ sắt thép, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, hàng tiêu dùng. Ở chiều ngược lại, Lào cung cấp cho Việt Nam nhiều nguồn nguyên nhiên liệu, nông sản và khoáng sản quan trọng như quặng, than đá, cao su, gỗ, ngô và điện.

Đáng chú ý, Tham tán thương mại Trần Thị Tú Anh cho rằng, hợp tác thương mại đang có những chuyển biến theo hướng thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Việc triển khai Bản ghi nhớ về phát triển và kết nối hạ tầng thương mại biên giới, cùng với nâng cấp, hoàn thiện cơ chế tại các cửa khẩu, đã góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics.

Cùng với những thuận lợi về cơ chế, doanh nghiệp hai nước ngày càng chủ động hơn trong hợp tác. Quan hệ thương mại không chỉ dừng ở mua bán hàng hóa mà từng bước mở rộng sang liên kết chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và phát triển mạng lưới phân phối tại thị trường của nhau. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục khai thác dư địa, mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Lào trong thời gian tới.

Cùng nhấn mạnh về hợp tác kinh tế thương mại là trụ cột trong quan hệ song phương Việt - Lào, tại lễ khai mạc Tuần lễ sản phẩm Lào - Việt Nam do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức ngày 1/10 vừa qua tại Hà Nội, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cũng đánh giá, quan hệ thương mại Lào - Việt Nam những năm qua không ngừng phát triển, có xu hướng tăng trưởng tích cực và ngày càng trở thành quan hệ đối tác thương mại quan trọng của nhau.

Cùng với thương mại, đầu tư của Việt Nam tại Lào tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng, tập trung vào các lĩnh vực như năng lượng, nông nghiệp, dịch vụ và sản xuất hàng xuất khẩu. Việt Nam hiện đứng thứ hai trong số 53 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Lào, với 435 dự án và tổng vốn đầu tư được cấp phép khoảng 8 tỷ USD.

Xác định rõ các động lực tăng trưởng

Trong giai đoạn tới, hai nước đặt mục tiêu tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng thương mại song phương trong năm 2026; hướng tới 10 tỷ USD vào năm 2030 và các năm tiếp theo. Đây là mục tiêu mang tính chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước, đồng thời hướng tới đưa hợp tác kinh tế tương xứng với quan hệ chính trị đặc biệt Việt Nam - Lào.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Lào, đây là mục tiêu đầy thách thức nhưng có cơ sở thực tiễn để đạt được. Trước hết, hai Chính phủ đang tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện các Hiệp định Thương mại song phương và Hiệp định Thương mại biên giới, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng hóa hai nước.

Bên cạnh đó, dư địa hợp tác trong các chuỗi cung ứng mới còn lớn khi nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và xuất khẩu của hai nền kinh tế tiếp tục mở rộng. Việc tăng cường kết nối hạ tầng giao thông và logistics, gồm đường bộ, đường sắt và cảng biển, được kỳ vọng góp phần khai thông dòng chảy hàng hóa, rút ngắn thời gian và mở rộng quy mô thương mại.

Một động lực khác đến từ các dự án đầu tư quy mô lớn của Việt Nam tại Lào trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản và nông nghiệp công nghệ cao. Khi các dự án đi vào vận hành ổn định, sẽ tạo thêm nguồn hàng quy mô lớn để xuất khẩu trở lại Việt Nam và sang nước thứ ba.

Trước đó, tại hội đàm với Bộ trưởng Bộ Công Thương Lào ngày 31/7/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, để hiện thực hóa mục tiêu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương lên 4 tỷ USD, tiến tới 5 tỷ USD và 10 tỷ USD theo định hướng của Lãnh đạo cấp cao hai nước, cần chuyển từ cách tiếp cận đặt mục tiêu tổng thể sang xác định rõ các động lực tăng trưởng theo từng ngành hàng, lĩnh vực và dự án cụ thể.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề nghị các đơn vị chức năng của hai Bộ khẩn trương rà soát tình hình xuất nhập khẩu theo từng nhóm hàng, phân tích nguyên nhân tăng, giảm; từ đó xây dựng kế hoạch hành động cụ thể theo từng tháng, từng quý. Đồng thời, tăng cường làm việc trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn, mở rộng thị trường và khai thác hiệu quả các dư địa hợp tác.

Cũng trong hội đàm, hai Bộ trưởng thống nhất tiếp tục ưu tiên thúc đẩy các lĩnh vực có nhiều tiềm năng như điện, than, xăng dầu, khoáng sản, vật liệu xây dựng, máy móc thiết bị, hóa chất, nông sản và hàng tiêu dùng. Cùng với đó, hai bên tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, kết nối chuỗi cung ứng và hệ thống phân phối giữa hai nước.

Đáng lưu ý, hai Bộ trưởng cũng thống nhất tiếp tục thúc đẩy hợp tác năng lượng, trọng tâm là lĩnh vực điện lực; đồng thời mở rộng hợp tác công nghiệp và khoáng sản theo hướng khai thác hiệu quả tiềm năng, gắn khai thác với chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Thêm xung lực cho hợp tác thương mại Việt Nam - Lào

Trong giai đoạn hợp tác mới, Tham tán thương mại Trần Thị Tú Anh nhận định, thương mại Việt Nam - Lào còn nhiều dư địa tăng trưởng, nhất là từ việc mở rộng kết nối hạ tầng, hợp tác năng lượng, nông nghiệp công nghệ cao và thương mại dịch vụ.

Phân tích cụ thể hơn, bà Trần Thị Tú Anh cho rằng, về hạ tầng giao thông và logistics, Lào nằm ở trung tâm bán đảo Đông Dương và đang chuyển mình từ quốc gia không có biển thành trung tâm kết nối đất liền (Land-linked). Việc tăng cường kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, tuyến cao tốc Viêng-Chăn - Hà Nội và khai thác các cảng biển của Việt Nam, như Cảng Vũng Áng, được kỳ vọng tạo thêm lợi thế về logistics cho cả hai nước.

Ngoài ra, năng lượng và khoáng sản tiếp tục là một trong những trụ cột hợp tác quan trọng. Tiềm năng xuất nhập khẩu điện từ Lào sang Việt Nam, cùng với hợp tác chế biến sâu các loại khoáng sản thiết yếu, được kỳ vọng tiếp tục đóng góp đáng kể vào kim ngạch thương mại song phương.

Trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và chế biến, Lào có quỹ đất rộng, thổ nhưỡng tốt; trong khi Việt Nam có kinh nghiệm, công nghệ và thị trường. Hai bên có thể tăng cường hợp tác phát triển vùng nguyên liệu sạch, kết nối các chuỗi chế biến nông sản đạt chuẩn quốc tế, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu sang các thị trường lớn.

Bên cạnh đó, thương mại dịch vụ và du lịch cũng còn nhiều tiềm năng, trong đó có việc thúc đẩy mô hình “Một hành trình - Nhiều điểm đến”, kết nối các tuyến du lịch đường bộ và đường hàng không giữa hai nước.

Thương vụ Việt Nam tại Lào cũng cho rằng, chuyến thăm chính thức Lào của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ tiếp thêm động lực, tạo xung lực mới cho quan hệ song phương, trong đó hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư tiếp tục là một trụ cột cốt lõi.

Theo đó, chuyến thăm được kỳ vọng tạo ra những động lực cụ thể, trước hết là đột phá về chính sách và cơ chế. Sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng hai nước sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc, tồn đọng trong một số dự án hợp tác trọng điểm, đồng thời mở ra các cơ chế ưu đãi hơn cho thương mại biên giới và đầu tư song phương.

Bên cạnh đó, chuyến thăm được kỳ vọng thúc đẩy các cam kết kết nối chiến lược, tiếp tục cụ thể hóa các thỏa thuận về hạ tầng giao thông, năng lượng và thương mại điện tử, qua đó rút ngắn khoảng cách địa lý và tối ưu hóa chi phí kinh doanh cho doanh nghiệp hai nước.

Một động lực quan trọng khác là củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Sự quan tâm của Lãnh đạo Chính phủ được kỳ vọng tạo thêm niềm tin để các nhà đầu tư Việt Nam tiếp tục mở rộng quy mô hoạt động tại Lào, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Lào tăng cường tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường tại Việt Nam.

Trong chuyến thăm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ cùng Lãnh đạo cấp cao nước Lào trao đổi sâu rộng về các biện pháp cụ thể thúc đẩy hợp tác, nhất là trong những lĩnh vực thiết thực, phù hợp với lợi ích của hai nước; qua đó tạo thêm xung lực cho hợp tác giữa Việt Nam với Lào, đưa quan hệ với nước láng giềng ngày càng thực chất, hiệu quả, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.