Phổ điểm giảm, điểm chuẩn đại học 2026 sẽ “hạ nhiệt” nhưng không đồng đều

Theo nhận định của nhiều chuyên gia tuyển sinh, năm 2026 có thể là mùa tuyển sinh đánh dấu sự thay đổi đáng kể về mặt bằng điểm chuẩn sau nhiều năm liên tiếp ghi nhận mức điểm đầu vào ở nhiều ngành tiệm cận tuyệt đối.

Mặt bằng điểm chuẩn được dự báo giảm

ThS Nguyễn Quang Trung, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại cho biết, phổ điểm các môn thi cũng như các tổ hợp xét tuyển năm nay đều giảm nhẹ so với năm 2025.

Đây là một trong những căn cứ quan trọng để dự báo mặt bằng điểm chuẩn đại học sẽ giảm. Theo ông Trung, ngoài yếu tố phổ điểm, năm nay Bộ GD&ĐT còn siết chặt quy định về quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ và điểm cộng trong xét tuyển. Hai thay đổi này góp phần đưa điểm chuẩn trở về đúng năng lực thực chất của thí sinh.

“Không chỉ phổ điểm giảm, năm nay Bộ GD&ĐT còn siết chặt quy định về quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ và điểm cộng. Với hai yếu tố này, có thể dự báo điểm chuẩn của phần lớn các trường đại học sẽ thấp hơn so với năm 2025”, ông Trung nhận định.

Riêng tại Trường Đại học Thương mại, điểm chuẩn các chương trình đào tạo được dự báo giảm khoảng từ 1-3 điểm so với năm trước. Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng lưu ý sự điều chỉnh sẽ không diễn ra đồng loạt giữa tất cả các nhóm ngành.

Theo ông Trung, những ngành có tính cạnh tranh cao như kinh tế, quản trị, logistics, thương mại điện tử hay công nghệ sử dụng các tổ hợp có môn Toán nhiều khả năng sẽ giữ ổn định điểm chuẩn. Nguyên nhân là số lượng thí sinh đạt điểm khá, giỏi môn Toán năm nay vẫn ở mức cao.

“Phổ điểm năm nay cho thấy số lượng thí sinh đạt điểm giỏi môn Toán vẫn khá lớn. Vì vậy, một số ngành có thể giữ nguyên điểm chuẩn, thậm chí tăng nhẹ”, ông Trung phân tích.

Đối với Trường Đại học Thương mại, ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào dự kiến tiếp tục giữ ở mức 20 điểm như các năm trước. Điểm sàn chính thức cùng bảng quy đổi điểm sẽ được công bố sau khi hoàn tất quy trình theo quy định của Bộ GD&ĐT.

Trong khi đó, ở nhóm ngành công nghệ, GS.TSKH. Hà Huy Khoái, Viện trưởng Viện Toán học và Khoa học ứng dụng Thăng Long, Trưởng Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Thăng Long cho rằng, công nghệ thông tin vẫn là lĩnh vực có sức hút rất lớn trong mùa tuyển sinh năm nay.

Theo GS Khoái, trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), cách đào tạo công nghệ thông tin cũng phải thay đổi.

“Nếu đào tạo CNTT theo kiểu cũ, chỉ biết viết code thì chắc chắn sẽ mất cơ hội việc làm. AI hiện nay viết code rất tốt. Điều quan trọng là người học phải biết thiết kế hệ thống, an ninh mạng và đặc biệt là biết sử dụng AI để giải quyết các bài toán thực tế”, ông nhấn mạnh.

Để đáp ứng xu hướng mới, Đại học Thăng Long đã đưa vào hoạt động phòng thí nghiệm Trí tuệ nhân tạo (AI Lab) tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hòa Lạc, đồng thời mời các chuyên gia AI đang làm việc tại doanh nghiệp trực tiếp giảng dạy.

GS Khoái cũng cho rằng, sinh viên hiện nay cần trang bị kiến thức liên ngành thay vì chỉ giỏi một chuyên môn đơn lẻ. Nhà trường cũng tạo điều kiện để sinh viên học song bằng nhằm mở rộng cơ hội nghề nghiệp.

Bên cạnh dự báo điểm chuẩn, các chuyên gia cho rằng việc lựa chọn nguyện vọng hợp lý sẽ có ý nghĩa quyết định trong mùa tuyển sinh năm nay.

Ông Trung khuyến nghị thí sinh không nên chỉ chạy theo các ngành có sức hút lớn mà cần lựa chọn dựa trên năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp.

Theo ông, thí sinh nên chia nguyện vọng thành ba nhóm: khoảng 30% dành cho ngành yêu thích nhất; 40% dành cho những ngành phù hợp với năng lực và mức điểm hiện có; 30% còn lại nên lựa chọn các ngành có điểm chuẩn thấp hơn để tăng khả năng trúng tuyển.

“Các em cần tìm hiểu kỹ về ngành học trước khi đăng ký. Thực tế có không ít trường hợp lựa chọn ngành chỉ vì đang thu hút nhưng sau khi theo học mới nhận ra không phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân”, ông Trung chia sẻ.

Đại diện Trường Đại học Thương mại cũng khuyến nghị thí sinh quan tâm đến các chương trình đào tạo theo định hướng nghề nghiệp quốc tế. Theo đó, sinh viên sẽ được học khoảng 30-40% số học phần chuyên ngành bằng tiếng Anh và có cơ hội tiếp cận doanh nghiệp ngay từ năm thứ nhất.

Điểm chuẩn sẽ phân hóa mạnh giữa các chương trình

Đưa ra dự báo cho mùa tuyển sinh năm nay, TS. Lê Tuấn Hiệp, Phó Giám đốc Học viện Tài chính cho biết điểm chuẩn của trường dự kiến dao động từ 21-27 điểm đối với trụ sở chính tại Hà Nội, từ 17 đến 20 điểm với Phân hiệu tại Hưng Yên và từ 18 đến 21 điểm với phân hiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo ông, mức điểm này phản ánh sự phân hóa giữa các chương trình đào tạo cũng như các cơ sở đào tạo của Học viện tại Hà Nội, Hưng Yên và TP. Hồ Chí Minh.

Để tăng cơ hội trúng tuyển, TS. Hiệp khuyến nghị thí sinh tham khảo điểm chuẩn năm 2025, đồng thời sắp xếp thứ tự nguyện vọng một cách hợp lý. Nguyện vọng 1 nên dành cho ngành học yêu thích nhất, trong khi các nguyện vọng tiếp theo cần có khoảng cách an toàn về điểm chuẩn thay vì lựa chọn nhiều ngành có mức điểm tương đương.

Ông Hiệp cũng mong muốn thí sinh nên linh hoạt lựa chọn cơ sở đào tạo bởi chất lượng đào tạo và bằng cấp giữa các cơ sở là như nhau nhưng mức độ cạnh tranh có thể khác nhau.

Đối với những lo ngại AI sẽ thay thế nhân lực ngành tài chính, kế toán, lãnh đạo Học viện Tài chính cho biết nhà trường đã chủ động tích hợp AI và công nghệ số vào chương trình đào tạo nhằm giúp sinh viên thích ứng với yêu cầu mới của thị trường lao động.

Các chuyên gia đều cho rằng, trong bối cảnh phổ điểm đã phân hóa rõ hơn và quy chế tuyển sinh tiếp tục hoàn thiện theo hướng bảo đảm công bằng giữa các phương thức xét tuyển, mùa tuyển sinh năm 2026 được kỳ vọng sẽ đưa điểm chuẩn đại học trở về đúng giá trị phản ánh năng lực của thí sinh. Song, ở những ngành có nhu cầu nhân lực lớn và sức hút cao, cuộc cạnh tranh vẫn sẽ rất quyết liệt.