Chính phủ sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Đánh giá toàn diện công tác lãnh đạo, chỉ đạo và phân cấp, phân quyền

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 706/QĐ-TTg ngày 21/4/2026 ban hành Kế hoạch tổ chức sơ kết 1 năm sắp xếp đơn vị hành chính, chính quyền địa phương 2 cấp.

Kế hoạch nhằm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả 1 năm triển khai sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp trên phạm vi cả nước. Đồng thời, làm rõ những kết quả nổi bật, điển hình đã đạt được, chỉ ra những hạn chế, khó khăn, vướng mắc chủ yếu, nguyên nhân chủ quan, khách quan và bài học kinh nghiệm sâu sắc.

Trên cơ sở đó, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của giai đoạn 2026 - 2030 để tiếp tục hoàn thiện chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương, đặc biệt là cấp xã, đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu phát triển của từng địa phương và của cả nước trong giai đoạn mới.

Theo kế hoạch, các bộ, ngành, địa phương tổ chức sơ kết, báo cáo toàn diện về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; kết quả sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; bài học kinh nghiệm, cách làm hay cần nhân rộng; giải pháp, phương hướng giai đoạn 2026 - 2030 và các kiến nghị, đề xuất.

Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, các bộ, ngành, địa phương đánh giá việc quán triệt, nâng cao nhận thức trong toàn hệ thống chính trị và định hướng dư luận xã hội đối với việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và các địa phương; vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.

Về phân cấp, phân quyền, kế hoạch yêu cầu rà soát, đánh giá việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đánh giá tính khả thi các nhiệm vụ, thẩm quyền thuộc ngành, lĩnh vực quản lý của các bộ đã phân cấp, phân quyền từ trung ương xuống địa phương; những vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ; nhiệm vụ, nội dung cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền cho cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã gắn với cải cách thủ tục hành chính.

Trọng tâm bộ máy, nhân sự và nguồn lực tài chính cấp xã

Về tổ chức bộ máy và nhân sự, kế hoạch yêu cầu đánh giá tình hình, kết quả sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là việc điều chỉnh các đơn vị thực hiện chức năng cung ứng dịch vụ công (ban quản lý, các trung tâm…); việc kiện toàn cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp xã và Trung tâm phục vụ hành chính công các cấp. Chú trọng đánh giá hiệu quả hoạt động, sự phù hợp về chức năng, nhiệm vụ sau khi sắp xếp.

Đồng thời, đánh giá tổng thể việc bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau sáp nhập, đặc biệt tại cấp xã; trọng tâm là mức độ phù hợp giữa vị trí việc làm với trình độ, năng lực; tình hình bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã hỗ trợ hoạt động của hệ thống chính trị tại đơn vị hành chính cấp xã mới từ ngày 1/7/2025 đến nay.

Đáng chú ý, kế hoạch yêu cầu đánh giá hiệu lực, hiệu quả vận hành của bộ máy và đội ngũ trong thực hiện chức năng quản trị, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân; làm rõ mức độ thông suốt, liên thông giữa các cấp, các cơ quan; chất lượng, tiến độ giải quyết thủ tục hành chính; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp; khả năng thích ứng của bộ máy sau sắp xếp.

Về thủ tục hành chính, đánh giá việc triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia, VNeID, thanh toán điện tử; mức độ liên thông, hoạt động của Cổng Dịch vụ công quốc gia; tình hình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Về nguồn lực tài chính, kế hoạch yêu cầu đánh giá việc phân bổ dự toán ngân sách nhà nước cho chính quyền cấp xã sau sắp xếp; làm rõ nguyên tắc, tiêu chí, khả năng đáp ứng yêu cầu hoạt động thường xuyên và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn; tình hình thu, chi ngân sách; mức độ chủ động trong quản lý, điều hành; việc bảo đảm cân đối ngân sách, chấp hành kỷ luật, kỷ cương tài chính. Bên cạnh đó, đề xuất cơ chế, chính sách tài chính đặc thù đối với cấp xã có quy mô lớn, điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc phát sinh nhiệm vụ mới.

Về cơ sở vật chất, kế hoạch yêu cầu đánh giá tổng thể việc xử lý, sử dụng cơ sở nhà đất, trang thiết bị, tài sản công; điều kiện bảo đảm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; chính sách hỗ trợ đi lại, nhà ở đối với công chức, viên chức sau sắp xếp; việc giải quyết tài sản công dôi dư (trụ sở, đất đai, trang thiết bị với số lượng, tỷ lệ cụ thể).

Về hạ tầng công nghệ, chuyển đổi số, đánh giá mức độ chuyển đổi số của bộ, ngành, địa phương; hạ tầng công nghệ thông tin; mức độ đồng bộ, liên thông hệ thống thông tin giữa các cấp; khả năng cung ứng dịch vụ công trực tuyến; mức độ tiếp cận, sử dụng dịch vụ số của người dân, doanh nghiệp; kỹ năng số của cán bộ, công chức cấp xã. Đồng thời, đánh giá công tác số hóa, chỉnh lý hồ sơ, tài liệu lưu trữ sau sắp xếp đơn vị hành chính; mức độ bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Theo kế hoạch, các bộ, cơ quan ngang bộ gửi báo cáo sơ kết tình hình thực hiện của cơ quan về Bộ Nội vụ trước ngày 10/5/2026. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức sơ kết từ cấp xã đến cấp tỉnh, hoàn thành trước ngày 10/5/2026; gửi báo cáo về Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan trung ương liên quan trước ngày 15/5/2026. Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức sơ kết trước ngày 20/6/2026.