Kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hướng tới tăng trưởng 2 con số

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Ảnh: VPQH

Kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực

Sáng ngày 12/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027.

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, nhiều điểm nghẽn được khơi thông, các động lực truyền thống được phát huy và các động lực mới được thúc đẩy. Tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 9,01%, mức cao nhất kể từ năm 2011 đến nay. Các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, tiêu dùng và xuất nhập khẩu đều tăng trưởng bám sát kịch bản.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, an ninh năng lượng được giữ vững. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 9 tháng tăng 4,52%, tương đương mục tiêu cả năm. Chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt; thị trường ngoại hối, tỷ giá cơ bản ổn định; thị trường chứng khoán được nâng hạng theo lộ trình.

Thu ngân sách nhà nước cả năm được dự báo bảo đảm mục tiêu, trong khi các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí tiếp tục được thực hiện. Đáng chú ý, giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt 642,96 nghìn tỷ đồng, cao hơn cùng kỳ 202,6 nghìn tỷ đồng, tương đương 12,9%.

Cùng với kết quả tăng trưởng, công tác hoàn thiện thể chế được tập trung triển khai. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua khoảng 78 luật, nghị quyết; cơ bản khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản hướng dẫn. Thời gian giải quyết thủ tục hành chính được cắt giảm 53%, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính giảm 55%.

Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, thúc đẩy liên kết vùng và khai thác không gian phát triển mới tiếp tục được đẩy mạnh. Trong năm 2026, thêm 395 km đường bộ cao tốc được hoàn thành, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Chính phủ cũng quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có bước phát triển mới; các chính sách văn hóa, xã hội, an sinh xã hội được quan tâm. Công tác chăm lo người có công, đối tượng chính sách, phát triển giáo dục, đào tạo và chăm sóc sức khỏe nhân dân tiếp tục được chú trọng.

Từ nay đến cuối năm, Chính phủ đặt ra 8 nhóm giải pháp, triển khai đồng bộ trên các lĩnh vực, quyết tâm đạt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% và hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu năm 2026.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí, đánh giá cao nỗ lực chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Ảnh: VPQH

Về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ xác định đây là năm tăng tốc, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục phức tạp, xung đột địa chính trị, tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại và các rủi ro về thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu còn hiện hữu, mục tiêu đặt ra là phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ xác định 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu. Trọng tâm là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an ninh năng lượng; hoàn thiện thể chế, pháp luật, khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực nội tại và sức chống chịu của nền kinh tế...

Cùng với đó là phát triển đồng bộ, hiện đại kết cấu hạ tầng chiến lược, các dự án quan trọng, trọng điểm, liên vùng; tạo đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Các nhiệm vụ về văn hóa, xã hội, y tế, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, củng cố quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế cũng được xác định là những trọng tâm trong năm tới.

Kiên định giữ vững ổn định vĩ mô

Thẩm tra sơ bộ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn cho biết, 2026 là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV của Đảng và các kế hoạch 5 năm 2026-2030 trong điều kiện địa chính trị, thương mại, giá năng lượng và tài chính quốc tế biến động phức tạp. Độ mở của nền kinh tế cao đặt ra yêu cầu vừa phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.

Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí, đánh giá cao nỗ lực chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Dự kiến có 9/15 chỉ tiêu chủ yếu đạt, vượt kế hoạch, 5 chỉ tiêu phấn đấu đạt. GDP 9 tháng ước tăng 9,01%; xuất khẩu tăng 24,5%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tăng 12,1%; giải ngân đầu tư công đạt trên 62%; CPI bình quân 4,52%.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Thể chế, hạ tầng chiến lược, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp có chuyển biến tích cực. Văn hóa, an sinh xã hội được quan tâm; quốc phòng, an ninh được giữ vững; đối ngoại được đẩy mạnh. “Đây là những kết quả đáng ghi nhận trong năm đầu của nhiệm kỳ”, ông Toàn nhấn mạnh.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý một số vấn đề cần quan tâm liên quan đến nền tảng tăng trưởng; áp lực ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính gia tăng; chuyển hoá nguồn lực lớn thành năng lực phát triển; nâng cao hiệu quả thực thi thể chế và chất lượng phát triển xã hội.

Đối với kế hoạch năm 2027, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với định hướng mục tiêu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Chính phủ, đồng thời đề nghị làm rõ hơn kịch bản tăng trưởng theo ngành, địa phương và các động lực tăng trưởng mới. Việc đánh giá cần sát với khả năng tăng trưởng của các trung tâm kinh tế lớn, dư địa kiểm soát CPI khoảng 4,5% và tính đồng bộ giữa các cân đối về đầu tư, thương mại, vốn, điện năng. Đồng thời, chủ động ứng phó với biến động năng lượng, tỷ giá, lãi suất và tập trung nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải.

Các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được cơ quan thẩm tra nhấn mạnh gồm: kiên định giữ vững ổn định vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết của chất lượng tăng trưởng; phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ; nâng cao hiệu quả thực thi thể chế, xử lý chồng chéo pháp luật và khơi thông nguồn lực; cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và tính tự chủ; ưu tiên hạ tầng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng; chuyển trọng tâm đầu tư khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sang sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; gắn tăng trưởng với văn hóa, giáo dục, y tế, việc làm, nhà ở và an sinh xã hội.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh tổ chức thực hiện là khâu quyết định. Do đó, cần xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát, gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện của người đứng đầu.

Yêu cầu xuyên suốt là nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng nguồn lực và năng lực nội sinh của nền kinh tế; gắn mục tiêu tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và cải thiện thực chất đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng ghi nhận những kết quả toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, với GDP 9 tháng tăng 9,01%, dự kiến 9/15 chỉ tiêu chủ yếu đạt, vượt kế hoạch và 5 chỉ tiêu phấn đấu đạt. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm; thể chế, hạ tầng chiến lược, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các lĩnh vực văn hóa, xã hội có chuyển biến tích cực, quốc phòng, an ninh được giữ vững.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt trong những tháng cuối năm, phấn đấu đạt mức cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2026; chú trọng kiểm soát lạm phát, bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu, tăng cường quản lý thu, xử lý nợ thuế, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia, chăm lo đời sống nhân dân dịp Tết Nguyên đán.

Đối với kế hoạch năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu do Chính phủ trình. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị xác định rõ trọng tâm, trọng điểm và thứ tự ưu tiên; kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và các cân đối lớn. Chính sách tài khóa cần được thực hiện theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp đồng bộ, chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác.

Cùng với đó, tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn về thể chế, nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền và tổ chức thực thi; khơi thông nguồn lực, nhất là đầu tư tư nhân, phát triển doanh nghiệp trong nước, hạ tầng chiến lược và bảo đảm an ninh năng lượng. Việc thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần gắn với nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Một yêu cầu được nhấn mạnh là chuyển mạnh từ việc ban hành chính sách, huy động nguồn lực sang nâng cao hiệu quả thực thi và kết quả đầu ra. Theo đó, cần xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực cho từng nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và hỗ trợ địa phương thực hiện nhiệm vụ phù hợp với đặc thù, điều kiện thực tiễn.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra để hoàn thiện báo cáo, các dự thảo nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 cùng các hồ sơ, tài liệu liên quan, gửi Quốc hội đúng thời hạn quy định.