Vĩnh Long hợp tác với các đối tác Hà Lan trong khai thác cát biển bền vững

Phát biểu tại buổi làm việc, bà Merel van der Ven cho biết, Việt Nam và Hà Lan có nhiều điểm tương đồng khi cùng là những vùng châu thổ chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu, có sinh kế và đời sống người dân gắn chặt với nguồn nước. Hà Lan cũng đã hỗ trợ Việt Nam xây dựng quy hoạch phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần hình thành Quy hoạch tổng thể vùng đầu tiên được công bố năm 2022.

Đối với tỉnh Vĩnh Long, Hà Lan đánh giá cao các chương trình hợp tác trong lĩnh vực nước, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững đang được triển khai, tiêu biểu như Dự án phát triển đô thị và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Vĩnh Long, có sự tham gia của Chính phủ Hà Lan và các tổ chức quốc tế.

Theo bà Merel van der Ven, trong giai đoạn tới, Hà Lan ưu tiên hợp tác với Việt Nam trong ba lĩnh vực chính gồm: Quản lý bền vững nguồn nước ngầm, ứng phó nguy cơ ngập lụt vùng đồng bằng và khai thác cát biển bền vững. Trong đó, khai thác cát biển được xem là giải pháp thay thế cát sông đang ngày càng khan hiếm, góp phần đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng, đồng thời hạn chế tác động đến môi trường và hệ sinh thái tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đặc biệt, Hà Lan đã đề xuất thực hiện dự án “Thành lập Trung tâm Dự trữ chiến lược và Quản lý chuỗi cung ứng cát ngoài khơi cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long”. Mục tiêu nhằm phát triển một trung tâm quản lý chuỗi cung ứng và dự trữ cát ngoài khơi chiến lược để đáp ứng nhu cầu về vật liệu xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế bền vững tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Dự án do Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng các bên liên quan và Hà Lan phối hợp thực hiện. Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan mong muốn hợp tác với tỉnh Vĩnh Long trong khảo sát khả năng triển khai dự án thí điểm tại địa phương.

Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang cho biết, Vĩnh Long có đường bờ biển dài 130 km, là lợi thế vàng để phát triển kinh tế biển, cảng biển, logistics và năng lượng tái tạo. Tỉnh xác định cát biển là nguồn tài nguyên chiến lược cho phát triển hạ tầng. Giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh đã quy hoạch 6 khu vực biển với trữ lượng ước tính hơn 10 tỷ m3. Sau năm 2030, dự kiến trữ lượng ngoài khơi khoảng 15 tỷ m3. Tỉnh đã cấp phép khai thác tại 3 mỏ cát ven biển.

Vĩnh Long hiện đang xây dựng “Đề án quản lý, dự trữ và điều phối nguồn cát sạch giai đoạn 2026 – 2030” và xem xét, nghiên cứu đề xuất đầu tư nhà máy chế biến cát biển quy mô 12 triệu m3/năm. Đây là bước đi quan trọng nhằm chuyển từ khai thác thô sang chế biến sâu, phục vụ các công trình trọng điểm và bảo vệ môi trường.

Ông Trần Trí Quang nhấn mạnh, Hà Lan là quốc gia hàng đầu thế giới về quản lý cát và phát triển kinh tế biển. Vì vậy, Vĩnh Long mong muốn tăng cường hợp tác với các tổ chức, chuyên gia của Hà Lan cùng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam trong chia sẻ kinh nghiệm điều tra tài nguyên, công nghệ khai thác ngoài khơi, đặc biệt là công nghệ tuyển rửa cát biển để làm vật liệu xây dựng cao cấp. Địa phương cũng kỳ vọng triển khai thí điểm một số chương trình, dự án hợp tác giữa Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam với phía Hà Lan nhằm khai thác hiệu quả nguồn cát biển phục vụ các dự án đường cao tốc theo tiêu chuẩn quốc tế và quy định của Trung ương.

Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu khẳng định, tỉnh rất kỳ vọng vào dự án “Trung tâm Dự trữ chiến lược và Quản lý chuỗi cung ứng cát ngoài khơi cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long”. Đây là dự án có tầm ảnh hưởng lớn, không chỉ giúp giải quyết bài toán vật liệu xây dựng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho cả khu vực trước thách thức của biến đổi khí hậu. Những kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến của Hà Lan trong việc khảo sát, quản lý và khai thác cát bền vững rất cần thiết cho tỉnh Vĩnh Long.

Ông Trần Văn Lâu đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Hà Lan, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nghiên cứu chuyên sâu, tham mưu kịp thời cho Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh về cơ chế, chính sách, lộ trình triển khai các dự án thí điểm. Lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long cam kết luôn đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục và môi trường làm việc để các hoạt động hợp tác giữa hai bên sớm đi vào thực chất./.

Phạm Minh Tuấn