ST25 và bài học bảo vệ thương hiệu Việt sau ánh hào quang

Lời khẳng định cho thương hiệu gạo Việt

Tại Hội nghị Thương mại Lúa gạo Toàn cầu lần thứ 17 do The Rice Trader tổ chức ở Phnom Penh tháng 11/2025, lần thứ ba gạo ST25 của Việt Nam bước lên bục cao nhất tại cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới” năm 2025. Dự kiến, The Rice Trader sẽ trao cúp cho người thắng giải tại Cần Thơ vào đầu tháng 2/2026.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên ST25 giành được giải thương danh giá này. Trước đó, ST25 đã đăng quang ngôi vị cao nhất vào các năm 2019, 2023. Ba lần giành giải cao nhất một cuộc thi uy tín thế giới về gạo đã biến ST25 thành hiện tượng hiếm hoi của ngành lúa gạo thế giới. Đồng thời, đây cũng là lời xác nhận quốc tế rằng, hạt gạo Việt Nam đã đi qua ngưỡng xuất khẩu thô để chạm tới chuẩn mực tinh hoa bằng chất lượng không thể phủ nhận.

Thực tế, từ lần đầu được vinh danh thương hiệu gạo ngon nhất thế giới vào năm 2019, gạo ST25 đã nhận được sự quan tâm rất lớn của những người yêu lúa gạo trên thế giới. Gạo ST25 là kết tinh của khoa học, lao động bền bỉ và tình yêu vô vàn đối với hạt gạo của một kỹ sư miền Tây. Kỹ sư, Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua - “cha đẻ” của ST25 đã không tạo ra một giống lúa để chạy theo giải thưởng, mà theo đuổi mục tiêu lâu dài: nâng tầm hạt gạo Việt Nam bằng chất lượng thực.

Hạt gạo thon dài, trắng trong; cơm chín dẻo vừa, thơm hương lá dứa và cốm non; vị ngọt đậm, để nguội vẫn giữ độ ngon - những đặc tính tưởng chừng thuần cảm tính ấy lại là kết quả của quá trình chọn lọc giống vô cùng khắt khe. Chính vì vậy, ST25 không chỉ chinh phục người tiêu dùng trong nước mà còn vượt qua hàng loạt "đối thủ sừng sỏ" đến từ các quốc gia có truyền thống trồng lúa lâu đời.

Tuy nhiên, khác với năm 2019 khi ST25 lần đầu được thế giới biết đến, bối cảnh hiện nay đã thay đổi. ST25 không còn đơn thuần là một giống gạo đoạt giải, mà đã trở thành biểu tượng chất lượng của gạo Việt, cần được bảo vệ và giữ gìn nghiêm ngặt.

Giữ được đỉnh cao mới là bản lĩnh thương hiệu

Câu chuyện của ST25 càng nóng hơn trong thời điểm này khi soi chiếu với hàng loạt các thương hiệu khác. Bởi lẽ, thương hiệu Việt nhiều năm gần đây đã không thiếu những bài học đau xót. Một thương hiệu có thể mất hàng chục năm để gây dựng, nhưng chỉ cần một vụ việc liên quan đến chất lượng hay an toàn thực phẩm, mọi thành quả có thể sụp đổ trong chớp mắt.

Câu chuyện của Đồ hộp Hạ Long gần đây cho thấy, niềm tin người tiêu dùng là thứ rất mong manh. Những ngày đầu tháng 1/2026, thị trường thực phẩm Việt Nam “dậy sóng” trước thông tin Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam ông Trương Sỹ Toàn - Tổng giám đốc Công ty CP Đồ hộp Hạ Long. Nguyên nhân xuất phát từ việc phát hiện kho lạnh của doanh nghiệp chứa hơn 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi (ASF) và vi khuẩn Salmonella. Từ vị thế thương hiệu gần 70 năm gắn bó với người tiêu dùng Việt Nam, Đồ hộp Hạ Long trở thành “vết đen” của ngành thực phẩm. Sự việc này còn ảnh hưởng trực tiếp đến thương hiệu pate Cột Đèn của Hải Phòng - một biểu tượng ẩm thực của xứ Cảng.

Đối chiếu với cú trượt ấy, giá trị của việc giữ chuẩn mực thương hiệu lại càng hiện rõ khi nhìn vào các doanh nghiệp đã đứng vững suốt nhiều thập kỷ như Vinamilk hay Trung Nguyên.

Vinamilk là ví dụ điển hình của một thương hiệu không bao giờ cho phép mình ngủ quên trên chiến thắng. Dù chiếm vị trí dẫn đầu ngành sữa trong nước suốt nhiều năm, doanh nghiệp này vẫn liên tục đầu tư vào vùng nguyên liệu, chuẩn hóa chuỗi sản xuất, kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế. Vinamilk không chỉ bán sữa, mà bán cả niềm tin với người tiêu dùng. Chính niềm tin ấy đã giúp thương hiệu này hiện diện tại nhiều thị trường khó tính trên thế giới, trở thành hình ảnh quen thuộc của doanh nghiệp Việt Nam làm ăn bài bản.

Trung Nguyên cũng vậy. Từ một thương hiệu cà phê nội địa, Trung Nguyên kiên trì xây dựng triết lý sản phẩm, văn hóa thương hiệu và câu chuyện bản sắc Việt. Cà phê Trung Nguyên không chỉ là thức uống, mà là một tuyên ngôn về giá trị, về khát vọng vươn ra toàn cầu bằng chính bản sắc bản địa. Điều đáng nói là trong suốt hành trình mở rộng, Trung Nguyên vẫn giữ kỷ luật chất lượng và sự nhất quán về định vị thương hiệu.

Điểm chung của Vinamilk, Trung Nguyên và những thương hiệu lớn khác không nằm ở quy mô, mà ở tư duy đường dài: coi chất lượng là giới hạn tuyệt đối và không được phép đánh đổi.

Đặt ST25 bên cạnh Vinamilk hay Trung Nguyên không phải để so sánh khập khiễng, mà để nhìn rõ con đường phía trước. ST25 hoàn toàn có cơ hội trở thành “Thương hiệu Quốc gia” đúng nghĩa của ngành lúa gạo, nếu như bảo vệ nghiêm ngặt quyền sở hữu trí tuệ và nguồn gốc sản phẩm. Một thương hiệu càng nổi tiếng, càng dễ bị làm giả, làm nhái. Nếu không kiểm soát tốt, chính sự lẫn lộn trên thị trường sẽ làm suy yếu giá trị cốt lõi của ST25.

Bên cạnh đó, sản phẩm phải giữ vững được sự nhất quán về chất lượng. Người tiêu dùng chỉ tin vào những gì họ được trải nghiệm mỗi ngày. Nếu Vinamilk mất vài chục năm để xây dựng niềm tin bằng từng hộp sữa đạt chuẩn, Trung Nguyên bền bỉ gieo triết lý cà phê suốt nhiều thập kỷ, thì ST25 cũng cần một hành trình tương tự - chậm, chắc và không thỏa hiệp.

Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua từng chia sẻ, những quốc gia xây dựng thương hiệu gạo thành công, như: Ấn Độ, Thái Lan... đều tập trung cho một giống, có tiêu chuẩn độ thuần. Dù thế nào, Việt Nam cũng phải tuân theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó, chất lượng, độ thơm của gạo là các tiêu chí quyết định. Theo đó, bên cạnh sự nỗ lực của doanh nghiệp, cần hoàn thiện, triển khai hiệu quả chiến lược thương hiệu gạo quốc gia dài hạn với chính sách hỗ trợ cụ thể, thiết thực về thuế, tín dụng, xúc tiến thương mại; thúc đẩy mạnh mẽ mô hình liên kết chuỗi giá trị, hình thành các vùng chuyên canh theo tiêu chuẩn quốc tế như: GlobalGAP, VietGAP để bảo đảm chất lượng đồng đều và truy xuất nguồn gốc.

Ba lần đứng trên đỉnh vinh quang, ST25 đã bước vào hàng ngũ những thương hiệu gạo hiếm hoi mang tầm biểu tượng. Nhưng cũng như Vinamilk hay Trung Nguyên, danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dài và khắt khe hơn: hành trình giữ trọn niềm tin. Khi ánh hào quang đã đủ rực rỡ, điều quyết định ở giá trị thương hiệu không còn nằm ở giải thưởng, mà ở việc duy trì chất lượng, cũng chính là duy trì niềm tin. Giữ được chuẩn mực ấy, ST25 không chỉ là gạo ngon nhất thế giới, mà còn có thể trở thành thương hiệu bền vững của hạt gạo Việt Nam.

Với việc lập “cú hattrick”, ST25 không chỉ mang theo niềm tự hào, mà còn gánh trên vai trách nhiệm rất lớn, đồng thời cũng là kỳ vọng của hạt gạo Việt, đó là có thể trở thành biểu tượng quốc gia cho hạt gạo Việt Nam.

Bảo Ngọc