Thanh Hóa: Tiết kiệm điện là 'chìa khóa' giảm tải mùa nắng nóng

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp, đô thị và du lịch, nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn Thanh Hóa tăng nhanh và ổn định qua từng năm. Đặc biệt, vào các tháng cao điểm mùa hè, mức tiêu thụ điện tăng đột biến khiến hệ thống điện thường xuyên vận hành trong trạng thái tải cao, tiệm cận giới hạn kỹ thuật.

Áp lực phụ tải gia tăng, hệ thống vận hành căng thẳng

Theo Công ty Điện lực Thanh Hóa, hệ thống điện của tỉnh hiện được cấp từ nhiều nguồn với cấu trúc đa dạng. Toàn tỉnh có 5 trạm biến áp 220kV gồm Bỉm Sơn, Nông Cống, Ba Chè, Nghi Sơn và Khu kinh tế Nghi Sơn với tổng công suất đạt 2.500 MVA. Ngoài ra, còn có 5 nhà máy thủy điện đấu nối cấp điện áp 110kV với tổng công suất 280,8 MW; 6 nhà máy thủy điện đấu nối 35kV với tổng công suất 40,86 MW cùng Nhà máy điện mặt trời Yên Định công suất 30 MW.

Ở cấp phân phối, hệ thống tiếp tục được mở rộng với 46 trạm biến áp 110kV, 81 máy biến áp có tổng công suất 3.603,5 MVA và hơn 1.141 km đường dây 110kV. Lưới điện trung, hạ áp cũng có quy mô lớn với 271 đường dây trung áp dài trên 7.709 km, hơn 10.000 trạm biến áp phụ tải và trên 13.246 km đường dây hạ áp.

Các chỉ số vận hành cho thấy áp lực phụ tải đang gia tăng rõ rệt. Năm 2025, công suất đỉnh toàn tỉnh đạt 1.652 MW, tăng 11,4% so với năm trước; sản lượng điện nhận đạt 8,747 tỷ kWh, tăng 12,54%. Đáng chú ý, trong ngày cao điểm, sản lượng tiêu thụ lên tới gần 32 triệu kWh, tăng hơn 15% so với cùng kỳ.

Trong các đợt nắng nóng, nhiều phần tử lưới điện đã vận hành vượt ngưỡng an toàn. Một số điểm như Bá Thước đạt 102,23%, Núi Một 102,1% hay Thọ Xuân 92,4%, phản ánh rõ trạng thái vận hành căng thẳng của hệ thống trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Cơ cấu phụ tải tiếp tục nghiêng mạnh về khu vực sản xuất, khi ngành công nghiệp – xây dựng chiếm tới 58,83% sản lượng điện thương phẩm, trong khi điện sinh hoạt chiếm 33,71%. Đáng chú ý, dây chuyền 2 của Nhà máy Gang thép Nghi Sơn dự kiến đăng ký công suất 225 MW, được dự báo sẽ tạo thêm áp lực lớn lên hệ thống điện trong thời gian tới.

Theo dự báo, năm 2026 công suất đỉnh toàn tỉnh có thể đạt khoảng 1.964 MW, tăng hơn 18% so với năm 2025. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải kết hợp đồng bộ giữa đầu tư hạ tầng và điều hành phụ tải.

Trước thực tế đó, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã chủ động triển khai nhiều giải pháp theo hướng “đi trước một bước”. Trong giai đoạn 2024 – 2025, đơn vị đã đưa vào vận hành 8 trạm biến áp 110kV với tổng công suất 343 MVA, đồng thời nâng công suất 6 trạm và cải tạo, xây dựng 4 tuyến đường dây 110kV.

Ở cấp lưới trung và hạ áp, riêng năm 2025 đã hoàn thành đóng điện 75 dự án với tổng mức đầu tư hơn 874 tỷ đồng, dự kiến năm 2026 tiếp tục triển khai 67 dự án với tổng mức đầu tư trên 817 tỷ đồng. Các dự án này góp phần nâng cao năng lực cấp điện, giảm tổn thất điện năng và cải thiện chất lượng điện áp trên toàn hệ thống.

Tiết kiệm điện là giải pháp quan trọng

Song song với đầu tư hạ tầng, ngành điện xác định sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả từ phía khách hàng là giải pháp mang tính chiến lược.

Đại diện khách sạn Long Thành (Sầm Sơn) cho biết, trong mùa cao điểm, chi phí điện có thể lên tới 400 - 500 triệu đồng mỗi tháng. Theo đó, buộc khách sạn phải tối ưu vận hành, từ điều chỉnh điều hòa theo khu vực đến sử dụng thiết bị hiệu suất cao để tiết kiệm điện.

Trong khi đó, đại diện FLC Sầm Sơn cho biết: “Chúng tôi chủ động đầu tư nguồn điện dự phòng khoảng 15 MW và phối hợp với ngành điện thực hiện điều chỉnh phụ tải vào giờ cao điểm. Việc cắt giảm khoảng 50% hệ thống chiếu sáng không cần thiết giúp giảm đáng kể áp lực cho lưới điện khu vực”.

Ở khối sản xuất, doanh nghiệp cũng tích cực thích ứng. Đại diện Công ty TNHH Dệt Kim Jasan Thanh Hóa cho biết: “Chúng tôi đã điều chỉnh ca sản xuất, tối ưu dây chuyền và đầu tư thiết bị tiết kiệm điện. Đặc biệt, hệ thống điện mặt trời mái nhà gần 5 MW giúp doanh nghiệp gần như không sử dụng điện lưới vào ban ngày, tiết kiệm hàng chục tỷ đồng mỗi năm”.

Việc triển khai chương trình điều chỉnh phụ tải (DR) với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn đã góp phần giảm tải cục bộ cho lưới điện trong các thời điểm nhạy cảm.

Không chỉ ở khối doanh nghiệp, người dân cũng đang dần thay đổi thói quen sử dụng điện.

Ở khu vực dân cư, gia đình chị Nguyễn Thị Hường (phường Hạc Thành) cho biết, sau khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà khoảng 3 kW, tiền điện giảm từ hơn 1 triệu đồng xuống còn khoảng 700.000 đồng mỗi tháng. Gia đình chị cũng chủ động hơn trong việc sử dụng điện.

Hiện nay, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã hoàn thành 100% việc lắp đặt hệ thống đo xa, tạo nền tảng minh bạch hóa dữ liệu tiêu thụ điện. Nhờ đó, khách hàng có thể dễ dàng theo dõi và điều chỉnh hành vi sử dụng điện một cách hợp lý.

Trong bối cảnh hiện nay, bài toán đảm bảo cung ứng điện không chỉ là trách nhiệm của ngành điện mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội. Việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, nhất là khi mùa nắng nóng đang đến gần.