Thái Nguyên: Thúc đẩy tiết kiệm năng lượng trong sản xuất công nghiệp

Triển khai đồng bộ giải pháp tiết kiệm điện

Trong nhiều năm qua, sản lượng điện thương phẩm của tỉnh Thái Nguyên liên tục tăng trưởng cao, bình quân đạt khoảng 8%/năm, thậm chí có năm trên 10%. Nguồn điện ổn định đã góp phần tạo sức hút với các dòng vốn FDI lớn, tập trung tại các khu công nghiệp.

Năm 2026, hệ thống điện Thái Nguyên được cấp nguồn từ 6 trạm biến áp 220kV với tổng công suất 3.125MVA, cùng mạng lưới liên kết khu vực tương đối đồng bộ. Toàn tỉnh có 9 đường dây 220kV, liên kết tốt với các tỉnh lân cận, bảo đảm vận hành ổn định trong cả điều kiện bình thường và khi xảy ra sự cố.

Tuy nhiên, trước tốc độ phát triển công nghiệp mạnh mẽ, nhu cầu điện tăng nhanh, tạo áp lực đáng kể lên hệ thống khi khoảng 75% sản lượng điện phục vụ sản xuất. Bài toán đặt ra không dừng ở việc bảo đảm nguồn cung mà còn đòi hỏi sử dụng điện theo hướng tiết kiệm, hiệu quả và bền vững. Trước yêu cầu này, ngành điện vừa tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng, vừa tăng cường tuyên truyền, thúc đẩy thay đổi hành vi sử dụng điện trong cộng đồng và doanh nghiệp.

Giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm cung ứng và điều tiết điện, ngành điện Thái Nguyên đã chủ động triển khai đồng bộ các hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng điện an toàn, tiết kiệm. Thông điệp được chuyển tải trực tiếp tới từng khu dân cư, cơ quan và doanh nghiệp, gắn với thực tiễn sinh hoạt và sản xuất. Cách làm bài bản, kiên trì này đang góp phần định hình nhận thức, từng bước hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và có trách nhiệm trong cộng đồng.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Ninh Vân Phong - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Thái Nguyên cho biết, thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh về tăng cường tiết kiệm điện theo Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 8/6/2023 về việc tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2023 - 2025 và các năm tiếp theo; Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 20/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, đơn vị đã chủ động xây dựng các phương án bảo đảm cung ứng điện trong năm, gắn chặt với mục tiêu sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; xác định tiết kiệm điện là một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong công tác điều hành.

"Các chỉ tiêu tiết kiệm điện được cụ thể hóa và giao tới từng đơn vị trực thuộc, bảo đảm rõ trách nhiệm, rõ kết quả. Hàng tháng, công ty tổ chức rà soát, tổng hợp tình hình sử dụng điện của các đơn vị nội bộ cũng như các cơ quan sử dụng ngân sách nhà nước trên địa bàn. Dữ liệu này được gửi tới Sở Công Thương để báo cáo UBND tỉnh, làm căn cứ theo dõi, đánh giá thực trạng tiêu thụ điện và kịp thời đề xuất các giải pháp điều chỉnh phù hợp", ông Ninh Vân Phong thông tin và đánh giá, qua đó việc tiết kiệm điện từng bước đi vào nền nếp, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị và yêu cầu quản lý chung của địa phương.

Bên cạnh tuyên truyền, ngành điện cũng chuyển trọng tâm sang bảo đảm vận hành hệ thống an toàn, ổn định và liên tục; đẩy mạnh công tác hỗ trợ doanh nghiệp, tư vấn tối ưu hóa quy trình, sắp xếp phụ tải hợp lý theo khung giờ, hạn chế tổn thất và chi phí năng lượng.

Đồng thời, ngành điện khuyến nghị và đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc thay thế các thiết bị tiêu hao lớn bằng công nghệ hiện đại, hiệu suất cao hơn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh. Cách tiếp cận này không chỉ giảm áp lực cho hệ thống điện mà còn thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình sản xuất tiết kiệm, hiệu quả và bền vững.

Tiết kiệm năng lượng - lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp

Tại Thái Nguyên, xu hướng sử dụng năng lượng hiệu quả và chuyển đổi xanh đang dần trở thành lựa chọn chủ động của nhiều doanh nghiệp tiêu biểu như Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG (TNG). Ông Đào Đức Thanh - Phụ trách quản trị Công ty TNG cho hay, từ năm 2020, khi mở rộng xuất khẩu sang Bắc Mỹ và châu Âu, các tiêu chuẩn môi trường khắt khe đã trở thành "tấm vé" bắt buộc để tham gia thị trường. Do đó, chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh được xác định là yêu cầu cấp thiết để giữ vững năng lực cạnh tranh.

Theo ông Thanh, chiến lược này đã được cụ thể hóa bằng các bước đi rõ ràng, các nhà máy đầu tư sau năm 2020 được thiết kế theo tiêu chí công trình xanh LOTUS, hệ thống nhà máy cũ được cải tạo từng phần theo lộ trình phù hợp với nguồn lực. Đến cuối năm 2024, TNG đã hoàn tất việc thay thế toàn bộ lò hơi đốt than bằng lò sinh khối và lò điện, qua đó giảm phát thải khí nhà kính và cải thiện điều kiện làm việc.

Đồng thời, TNG đẩy mạnh đầu tư điện mặt trời áp mái với quy mô lớn, giúp tiết kiệm trung bình trên 700 triệu đồng chi phí điện mỗi tháng. "Sử dụng năng lượng sạch góp phần nâng cao hình ảnh doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt chẽ từ thị trường xuất khẩu", ông Thanh khẳng định.

Là doanh nghiệp sản xuất thép có mức tiêu thụ điện năng lớn trên địa bàn Thái Nguyên, Công ty CP Đầu tư Thép Đại Việt xác định sử dụng điện hiệu quả là yếu tố sống còn trong kiểm soát chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trên cơ sở tư vấn của ngành điện, doanh nghiệp đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cả về công nghệ lẫn quản trị sản xuất, hướng tới mục tiêu giảm tiêu hao năng lượng trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Ông Chu Bình Khiêm - Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh cho biết, về công nghệ, công ty từng bước rà soát, thay thế các thiết bị cũ, tiêu tốn nhiều điện năng bằng hệ thống máy móc hiện đại, có hiệu suất cao và mức tiêu hao điện thấp hơn. Quá trình này được thực hiện có lộ trình, gắn với kế hoạch đầu tư và đổi mới thiết bị, nhằm bảo đảm vừa duy trì sản xuất ổn định, vừa tối ưu hóa chi phí vận hành trong dài hạn.

Về quản lý sản xuất, chủ động điều chỉnh kế hoạch vận hành theo hướng phân bổ lại thời gian sản xuất, giảm dần tỷ trọng hoạt động trong khung giờ cao điểm, chuyển dịch sang giờ thấp điểm và trung bình; giúp giảm chi phí điện năng; góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện chung.

"Những giải pháp này bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, chi phí điện năng được kiểm soát tốt hơn, hiệu quả sản xuất kinh doanh được cải thiện. Đồng thời, đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững, doanh nghiệp vừa tiết kiệm chi phí vừa nâng cao trách nhiệm trong sử dụng năng lượng", ông Khiêm nhấn mạnh.

Tương tự, Công ty TNHH Lechewood Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực chế biến gỗ và lâm sản, nhiều công đoạn phụ thuộc vào máy móc và dây chuyền vận hành liên tục, kéo theo nhu cầu sử dụng điện ở mức cao. Đại diện công ty, bà Nông Thị Kiểm cho biết, công ty đã chủ động rà soát, tái cấu trúc quy trình sản xuất theo hướng tinh gọn và tiết kiệm năng lượng. Tập trung điều chỉnh kế hoạch vận hành, phân bổ lại thời gian sản xuất theo các khung giờ hợp lý, ưu tiên tận dụng giờ thấp điểm để giảm chi phí điện năng và góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện.

Song song đó, từng bước đầu tư thay thế các thiết bị cũ, tiêu hao nhiều điện bằng dây chuyền và máy móc hiện đại, có hiệu suất cao hơn. Việc tối ưu hóa từ khâu công nghệ đến quản trị vận hành giúp giảm mức tiêu thụ điện trên mỗi đơn vị sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Năm 2025 sản lượng điện tiết kiệm toàn tỉnh Thái Nguyên đạt 135,18 triệu kWh, tương ứng 2,38%, vượt mục tiêu tối thiểu 2% theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Khu vực sản xuất công nghiệp tiết kiệm hơn 115,9 triệu kWh.

Tính chung giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh Thái Nguyên tiết kiệm hơn 622,6 triệu kWh, tương ứng 2,18% tổng sản lượng điện thương phẩm. Kết quả này khẳng định hiệu quả của các chương trình tiết kiệm điện được triển khai đồng bộ trong thời gian qua.