PGS.TS, ĐBQH Nguyễn Chu Hồi: Petrovietnam bước vào kỷ nguyên phát triển năng lượng mới

PV: Thưa ông, nhìn lại năm 2025 - một năm bản lề của Petrovietnam với những kỷ lục mới về doanh thu, lợi nhuận, sản lượng và năng lực quản trị - đâu là những dấu ấn lớn nhất cho thấy Tập đoàn đang bước vào “kỷ nguyên phát triển mới”?

PGS.TS, ĐBQH Nguyễn Chu Hồi: Nhìn lại toàn cảnh năm 2025, có thể nói đây là một năm đánh dấu bước ngoặt quan trọng của Petrovietnam. Những kết quả đạt được không dừng ở những con số ấn tượng về doanh thu, lợi nhuận, sản lượng hay tiến độ dự án, mà quan trọng hơn, nó phản ánh sức bật nội sinh, tư duy chiến lược mới và khí thế chuyển mình rõ ràng.

PGS.TS, ĐBQH Nguyễn Chu Hồi

Nổi bật nhất, đó là Petrovietnam đã khẳng định mình bằng năng lực hành động. Từ hoàn thành sớm nhiều công trình như Đại Hùng pha 3, Kình Ngư Trắng - Kình Ngư Trắng Nam hay giàn BK-24 vượt tiến độ 65 ngày, đến mở rộng mạnh mẽ hoạt động sản xuất kinh doanh quốc tế. Tất cả đều cho thấy Tập đoàn đã bước sang giai đoạn tăng tốc với chuẩn mực cao hơn, thể hiện bản lĩnh và kinh nghiệm gần nửa thế kỷ làm dầu khí của Việt Nam.

Điểm nhấn thứ hai là quản trị và KHCN. Doanh thu từ sản phẩm mới dựa trên đổi mới sáng tạo (ĐMST) vượt hơn 10 nghìn tỉ đồng đã chứng minh Petrovietnam không đơn thuần khai thác tài nguyên, mà đang thực hiện mô hình kinh tế dựa trên tri thức, công nghệ và tính bền vững. Đây là hướng đi các tập đoàn năng lượng lớn trên thế giới theo đuổi.

Thứ ba và có ý nghĩa chiến lược là tư duy chuyển dịch năng lượng đã thực sự hình thành. Petrovietnam đã bắt đầu đưa điện gió ngoài khơi, LNG, hydrogen, CCS/CCUS (công nghệ thu giữ, lưu trữ và sử dụng carbon) vào chương trình, kế hoạch cụ thể với các con số mục tiêu rõ ràng đến năm 2030 và 2045. Điều này cho thấy Tập đoàn đã sẵn sàng bước vào sân chơi mới của ngành năng lượng toàn cầu.

Từ góc nhìn của một ĐBQH, tôi cho rằng thành tựu năm 2025 không chỉ thể hiện sức mạnh nội tại của Petrovietnam, mà còn góp phần giữ vững hai trụ cột lớn của quốc gia: an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra sâu rộng, Petrovietnam tiếp tục duy trì vai trò trụ cột, đồng thời tiên phong mở lối mới, có ý nghĩa chiến lược đối với mục tiêu phát triển đất nước.

PV: Vâng, vậy theo ông đâu là những nút thắt cần ưu tiên tháo gỡ để Petrovietnam bứt phá trong các ngành công nghiệp năng lượng tương lai?

PGS.TS, ĐBQH Nguyễn Chu Hồi: Để Petrovietnam thực sự “cất cánh” trong các ngành công nghiệp tương lai, Quốc hội và Chính phủ cần ưu tiên tháo gỡ một số nhóm vấn đề lớn, trong đó quan trọng nhất là thể chế, quy hoạch và hành lang pháp lý cho các ngành năng lượng mới.

Nhiều công trình siêu trường, siêu trọng do Petrovietnam chế tạo được xuất khẩu. Trong ảnh là tàu kéo sà lan vận chuyển chân đế xuất khẩu ra nước ngoài (ảnh: Ngọc Thịnh)

Thứ nhất, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý cho điện gió ngoài khơi, LNG và hydrogen, những lĩnh vực then chốt trong chiến lược chuyển dịch năng lượng quốc gia. Hiện nay vẫn thiếu các quy định nền tảng như phân cấp, cấp phép khảo sát biển, khung giá điện gió ngoài khơi, cơ chế mua bán điện dài hạn, cũng như chính sách ưu đãi về thuế, phí cho LNG và hydrogen xanh. Nếu không có hành lang pháp lý rõ ràng, Petrovietnam rất khó triển khai các dự án quy mô lớn, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, lĩnh vực có thể trở thành mũi nhọn mới của kinh tế biển.

Thứ hai, cần tháo gỡ triệt để các vướng mắc về quy hoạch không gian biển và quy hoạch năng lượng quốc gia. Các dự án điện gió ngoài khơi, đường ống khí, kho LNG hay cảng dịch vụ năng lượng đều phụ thuộc rất lớn vào quy hoạch. Nếu quy hoạch chậm hoặc chồng chéo, doanh nghiệp sẽ khó xác định vùng đầu tư và có thể đánh mất cơ hội cạnh tranh. Năm 2026 phải là năm chúng ta khớp nối quy hoạch biển - quy hoạch điện - quy hoạch khí theo cùng một tư duy hệ sinh thái.

Thứ ba, cần có cơ chế tài chính phù hợp cho các dự án năng lượng mới vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài như điện gió ngoài khơi, hydrogen hay CCS/CCUS. Nếu không có các cơ chế như tín dụng xanh, bảo lãnh của Chính phủ, chia sẻ rủi ro hoặc mô hình hợp tác quốc tế theo chuẩn cao, doanh nghiệp rất khó bước vào cuộc chơi này. Quốc hội có thể xem xét ban hành một số chính sách thí điểm mang tính đặc thù và đột phá.

Thứ tư, cần tạo hành lang pháp lý để Petrovietnam được thử nghiệm các mô hình công nghiệp và công nghệ mới, từ kinh tế carbon thấp, số hóa, tự động hóa đến các dự án thu giữ và lưu trữ carbon, thông qua các cơ chế thí điểm phù hợp. Quốc hội và Chính phủ nên cho phép Petrovietnam thực hiện các chương trình sandbox để đi trước một bước, giống cách nhiều quốc gia đã làm khi mở ngành năng lượng mới.

Cuối cùng là cải cách các thủ tục về đầu tư, đất đai, môi trường và đấu thầu. Thực tế cho thấy nhiều dự án lớn chậm tiến độ không phải do thiếu năng lực, mà do vướng mắc thủ tục. Một hệ thống thủ tục tinh gọn, minh bạch và phân cấp mạnh sẽ giúp Petrovietnam tăng tốc cả ở lĩnh vực truyền thống lẫn lĩnh vực mới.

Tóm lại, để Petrovietnam cất cánh, không chỉ cần nỗ lực nội lực của doanh nghiệp, mà cần một bệ đỡ thể chế tương xứng. Khi hành lang pháp lý thông suốt, khi quy hoạch và cơ chế tài chính mở đường, tôi tin Petrovietnam hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên năng lượng mới - xanh hơn, hiện đại hơn và có sức cạnh tranh quốc tế lớn hơn.

PV: Ông đánh giá thế nào về vai trò của Petrovietnam trong bối cảnh Việt Nam hướng tới hai cột mốc quan trọng: 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước?

PGS.TS, ĐBQH Nguyễn Chu Hồi: Đặt Petrovietnam trong bối cảnh đất nước đang hướng tới hai cột mốc lịch sử: 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 2030 và 100 năm thành lập nước vào năm 2045, có thể thấy Tập đoàn không chỉ là một doanh nghiệp kinh tế, mà còn mang sứ mệnh quốc gia.

Suốt hơn nửa thế kỷ qua, Petrovietnam đã giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, đóng góp quan trọng cho ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nguồn lực chiến lược cho phát triển đất nước. Đó là những giá trị không thể thay thế.

Cụm thiết bị xử lý tại mỏ Bắc Khosedaiu, Liên bang Nga (ảnh: Anh Tú)

Bước vào giai đoạn mới, khi yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển đảo, thích ứng biến đổi khí hậu và chuyển dịch năng lượng ngày càng bức thiết, vai trò của Petrovietnam càng trở nên then chốt, đặc biệt trong việc giữ vững không gian kinh tế biển và phát huy tiềm năng đại dương - điều mà một đất nước có bờ biển dài và giàu tài nguyên như Việt Nam phải làm nếu muốn phát triển thịnh vượng và bền vững.

Những kết quả nổi bật năm 2025, từ doanh thu gần 1 triệu tỉ đồng, sản xuất vượt kế hoạch đến nhiều dự án trọng điểm hoàn thành sớm, cho thấy Petrovietnam đã tạo dựng nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn 2030-2045 với tư thế mới. Muốn đạt mục tiêu phát triển quốc gia, Việt Nam cần một ngành năng lượng mạnh, hiện đại và tự chủ, trong đó Petrovietnam giữ vai trò dẫn dắt.

Kỳ vọng lớn nhất đặt vào Petrovietnam là trở thành “doanh nghiệp dân tộc” đúng nghĩa, vừa làm chủ các lĩnh vực truyền thống, vừa tiên phong trong những ngành công nghiệp tương lai như LNG, hydrogen, điện gió ngoài khơi, lưu trữ carbon, vật liệu mới, đồng thời đi đầu trong đổi mới công nghệ, đồng thời giữ vai trò đầu tàu trong chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Ở tầm rộng hơn, Petrovietnam không chỉ đại diện cho năng lực sản xuất năng lượng, mà còn là biểu tượng của khát vọng tự cường và bản lĩnh Việt Nam trên hành trình vươn ra sân chơi toàn cầu.

PV: Năm 2026 được xem là năm tăng tốc của chiến lược chuyển dịch năng lượng và tái cấu trúc. Theo ông, Petrovietnam cần ưu tiên những nhiệm vụ trọng tâm nào để vừa duy trì tăng trưởng, vừa dẫn dắt quá trình hình thành “nền kinh tế năng lượng mới” của Việt Nam?

PGS.TS, ĐBQH Nguyễn Chu Hồi: Năm 2026 vô cùng quan trọng để Petrovietnam chuyển từ “chuẩn bị” sang “tăng tốc”, từ hoàn thiện nền tảng sang triển khai thực chất các cấu phần của nền kinh tế năng lượng mới. Để vừa duy trì tăng trưởng, vừa giữ vai trò dẫn dắt, Petrovietnam cần ưu tiên ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, củng cố trụ cột dầu khí - khí truyền thống bằng công nghệ và quản trị hiện đại. Dầu khí vẫn là nền móng của an ninh năng lượng Việt Nam ít nhất trong 10-15 năm tới. Vì vậy, Petrovietnam cần tiếp tục nâng hệ số thu hồi, tối ưu vận hành, kéo dài tuổi mỏ; đồng thời đẩy nhanh tiến độ cũng như hoàn thành các dự án khí - điện khí như chuỗi Lô B - Ô Môn, Nhơn Trạch 3-4, Long Phú 1. Một trụ cột truyền thống vững chắc sẽ tạo “đệm lực” cho Tập đoàn bước sang các ngành năng lượng mới mà không gây áp lực tới cân đối năng lượng quốc gia.

Thứ hai, triển khai thực chất các dự án năng lượng mới: điện gió ngoài khơi, LNG, hydrogen và CCS/CCUS. Đây chính là “vùng tăng trưởng chiến lược” của Petrovietnam đến 2030-2045. Trong đó, điện gió ngoài khơi cần ưu tiên khu vực tiềm năng cao để triển khai tổ hợp dự án mẫu, kết hợp năng lực khảo sát biển, chế tạo chân đế - trụ turbine, dịch vụ công trình biển của PTSC và Vietsovpetro. Với LNG, cần đẩy mạnh hạ tầng kho - cảng, tối ưu chuỗi nhập khẩu - chuyển hóa - phát điện. Hydrogen/amoniac xanh cần xây dựng dự án thí điểm gắn với hệ sinh thái điện gió ngoài khơi. Với CCS/CCUS, cần xem đây là công nghệ trọng tâm để giảm phát thải và duy trì sản lượng khai thác. Khi đặt bốn lĩnh vực này trong hệ sinh thái năng lượng biển, Petrovietnam có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh không nhiều quốc gia trong khu vực sở hữu.

Nhà máy Điện Nhơn Trạch 3 và 4

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực và hạ tầng kKHCN để bảo đảm cạnh tranh dài hạn. Năng lượng mới là cuộc chơi của tri thức. Không có đội ngũ kỹ sư biển - năng lượng - vật liệu - công nghệ số đủ mạnh, chúng ta không thể đi xa. Petrovietnam cần xây dựng trung tâm ĐMST năng lượng biển, chuẩn hóa nguồn nhân lực cho điện gió ngoài khơi, hydro, LNG, đầu tư sâu vào tự động hóa, mô phỏng số, AI, dự báo địa chấn - địa chất biển, mở rộng hợp tác chiến lược với các tập đoàn, viện nghiên cứu quốc tế.

Đây là các nền tảng để Petrovietnam không chỉ theo kịp thế giới, mà hoàn toàn có thể tạo ra tri thức và sản phẩm công nghệ “Made by Vietnam”.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Minh Tiến