Giá dầu giảm nhẹ sau loạt động thái mới trong xung đột Trung Đông

Giá dầu giảm nhưng biến động vẫn lớn 

Giá dầu thế giới quay đầu giảm khi mở phiên ngày 20/3, do những tín hiệu về việc gia tăng nguồn cung và nỗ lực đảm bảo an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz đã giúp hạ nhiệt tâm lý lo ngại trên thị trường. Tuy nhiên, diễn biến giá vẫn phản ánh sự giằng co mạnh giữa rủi ro địa chính trị và kỳ vọng ổn định nguồn cung.

Cụ thể, hợp đồng dầu Brent giảm 1,24 USD, tương đương 1,1%, xuống còn 107,41 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô WTI của Mỹ giảm 1,24 USD, tương đương 1,3%, xuống 94,90 USD/thùng. Đây là mức điều chỉnh đáng chú ý sau khi giá dầu có thời điểm tăng vọt gần 10% trong các phiên trước đó.

Dù giảm trong ngày, tính chung cả tuần, dầu Brent vẫn tăng hơn 4%, chủ yếu do các cuộc tấn công của Iran vào cơ sở năng lượng tại khu vực Vùng Vịnh làm gián đoạn nguồn cung. Ngược lại, dầu thô WTI dự kiến giảm gần 4%, đánh dấu tuần giảm đầu tiên sau 5 tuần tăng liên tiếp. Khoảng chênh lệch giữa hai loại dầu hiện đã nới rộng lên mức cao nhất trong 11 năm, cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa thị trường Mỹ và quốc tế.

Yếu tố giúp giá dầu hạ nhiệt đến từ các động thái chính sách của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Washington đang cân nhắc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với lượng dầu Iran đang bị mắc kẹt trên các tàu chở dầu. Đồng thời, Mỹ cũng để ngỏ khả năng tiếp tục xả dầu từ Kho dự trữ Dầu mỏ Chiến lược nhằm bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Bên cạnh đó, loạt quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản đã tuyên bố sẵn sàng tham gia các nỗ lực đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí LNG toàn cầu. Động thái này giúp giảm bớt lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng quy mô lớn.

Ở góc độ nguồn cung nội địa, sản lượng dầu tại bang North Dakota của Mỹ được dự báo sẽ tăng trở lại trong những tháng tới, khi điều kiện thời tiết cải thiện và các giếng khai thác tạm ngừng được khởi động lại. Tuy nhiên, cơ quan quản lý địa phương cho biết tốc độ tăng sản lượng vẫn phụ thuộc vào việc giá dầu có duy trì ở mức cao đủ lâu hay không, trong bối cảnh các tập đoàn dầu khí đã chốt ngân sách từ trước.

Dù vậy, thị trường vẫn chịu áp lực lớn từ diễn biến địa chính trị. Tổng thống Donald Trump cho biết đã đề nghị Thủ tướng Benjamin Netanyahu không tiếp tục các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran, nhằm tránh leo thang căng thẳng. Những phát biểu này phần nào góp phần ổn định tâm lý thị trường trong ngắn hạn.

Xung đột leo thang đẩy rủi ro nguồn cung và lạm phát toàn cầu

Bất chấp nỗ lực hạ nhiệt, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đối mặt với nguy cơ lớn khi xung đột tại Trung Đông leo thang và trực tiếp tấn công vào các “huyết mạch” năng lượng.

Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng vọt tới 35% chỉ trong một phiên, sau khi các cơ sở khí đốt quan trọng trong khu vực bị tấn công. Đáng chú ý, Iran đã nhắm vào tổ hợp khí tự nhiên hóa lỏng Ras Laffan tại Qatar, cơ sở LNG lớn nhất thế giới, khiến hai dây chuyền sản xuất bị phá hủy. Sự cố này có thể làm giảm khoảng 17% sản lượng xuất khẩu LNG của Qatar trong vòng 3–5 năm.

Trước đó, Israel đã tấn công mỏ khí South Pars, mỏ khí lớn nhất thế giới mà Iran cùng Qatar khai thác chung. Chuỗi hành động trả đũa lẫn nhau đã đẩy xung đột lên một nấc thang mới, vượt ra ngoài phạm vi quân sự thông thường để tác động trực tiếp đến hạ tầng năng lượng.

Ngoài Qatar, các cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia, Kuwait và United Arab Emirates cũng bị ảnh hưởng. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây cháy tại hai nhà máy lọc dầu ở Kuwait, trong khi UAE buộc phải đóng cửa một cơ sở khí đốt lớn để đảm bảo an toàn.

Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài. Chuyên gia Saul Kavonic từ MST Financial cảnh báo thị trường đang tiến gần đến “kịch bản khủng hoảng khí đốt tồi tệ nhất”, với khả năng gián đoạn nguồn cung LNG kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Tác động không chỉ dừng lại ở thị trường năng lượng mà còn lan sang kinh tế vĩ mô. Ngân hàng Trung ương châu Âu nhận định xung đột tại Iran có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến lạm phát khu vực đồng euro trong ngắn hạn. Thị trường dự báo lạm phát có thể tăng lên gần 4% trong năm tới, cao gấp đôi mục tiêu 2% của ECB.

Các nhà giao dịch hiện đặt cược vào 2-3 đợt tăng lãi suất từ nay đến cuối năm, phản ánh lo ngại rằng cú sốc năng lượng mới sẽ buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm đã tăng lên mức cao nhất trong gần 8 tháng, đảo ngược phần lớn tác động từ ba lần cắt giảm lãi suất trước đó.

Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cứ mỗi 10% giá dầu tăng và duy trì đến cuối năm có thể làm lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 0,4 điểm phần trăm, đồng thời kéo giảm tăng trưởng kinh tế từ 0,1% đến 0,2%.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia châu Âu cùng Nhật Bản đã kêu gọi tạm dừng ngay lập tức các cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí, đồng thời phối hợp với các nước sản xuất nhằm ổn định thị trường. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Iran tuyên bố sẽ “không kiềm chế” nếu tiếp tục bị tấn công.

Diễn biến hiện tại cho thấy thị trường dầu mỏ đang đứng trước ngã rẽ quan trọng. Trong ngắn hạn, các biện pháp tăng nguồn cung có thể giúp giá hạ nhiệt. Nhưng về dài hạn, rủi ro gián đoạn kéo dài tại Trung Đông vẫn là yếu tố then chốt, có thể tiếp tục đẩy giá năng lượng và lạm phát toàn cầu lên cao.