Đồng Nai khai mở 'mỏ năng lượng' trên mái nhà xưởng

Lợi thế mới hình thành từ những mái nhà xưởng

Khi nhắc đến lợi thế công nghiệp của TP. Đồng Nai, nhiều người nghĩ ngay đến vị trí cửa ngõ vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, hệ thống giao thông liên vùng hay mạng lưới khu công nghiệp phát triển. Tuy nhiên, cùng với xu hướng chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, một lợi thế mới đang dần hình thành ngay trên những mái nhà xưởng của địa phương.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Văn Cường, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Đồng Nai cho biết, địa phương hiện có quy hoạch 89 khu công nghiệp, trong đó 58 khu đã được cấp phép và 44 khu đang hoạt động với tỷ lệ lấp đầy khoảng 76%. Quy mô công nghiệp lớn đồng nghĩa với việc TP. Đồng Nai sở hữu diện tích mái nhà xưởng rất lớn, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo ngay tại chỗ.

Theo ông Phạm Văn Cường, TP. Đồng Nai còn có lợi thế về bức xạ mặt trời, giúp các hệ thống điện mặt trời đạt hiệu suất cao. Đây là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp vừa chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, vừa đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và sử dụng năng lượng sạch từ các đối tác quốc tế.

Không phải ngẫu nhiên TP. Đồng Nai được nhiều nhà đầu tư đánh giá là địa phương có dư địa phát triển điện mặt trời mái nhà hàng đầu cả nước. Bên cạnh lợi thế nắng nhiều, địa phương còn tập trung số lượng lớn nhà máy, kho bãi và cơ sở sản xuất với diện tích mái rộng hàng chục nghìn hécta. Đây được xem là nguồn tài nguyên sẵn có mà không cần giải phóng mặt bằng hay đầu tư thêm quỹ đất.

Thực tế cho thấy, xu hướng đầu tư điện mặt trời mái nhà trong các khu công nghiệp không đơn thuần xuất phát từ nhu cầu tiết kiệm chi phí điện năng. Nhiều doanh nghiệp xem đây là một phần trong chiến lược phát triển bền vững, hướng tới các tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải carbon và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

Tại TP. Đồng Nai, Công ty TNHH HS Hyosung Việt Nam là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong xu hướng này. Doanh nghiệp đã triển khai điện mặt trời trên nhiều mái nhà xưởng với tổng công suất khoảng 2,5 MW và đang tiếp tục mở rộng đầu tư trong năm 2026.

Ông Dương Văn Hạnh, đại diện Công ty TNHH HS Hyosung Việt Nam cho biết, việc đầu tư điện mặt trời không chỉ nhằm tiết giảm chi phí vận hành mà còn xuất phát từ yêu cầu ngày càng cao của khách hàng quốc tế đối với các tiêu chuẩn sản xuất xanh. Theo ông Hạnh, năng lượng tái tạo đang trở thành một trong những tiêu chí được nhiều đối tác xem xét khi đánh giá chuỗi cung ứng toàn cầu.

Biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh mới

Nếu trước đây lợi thế của TP. Đồng Nai chủ yếu đến từ vị trí địa lý, hạ tầng giao thông hay quỹ đất công nghiệp, thì hiện nay nguồn năng lượng sạch ngay trên mái nhà xưởng đang trở thành một yếu tố cạnh tranh mới.

Theo ông Ngô Đình Tuấn, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị IDICO, nhu cầu đầu tư điện mặt trời mái nhà trong các khu công nghiệp thời gian qua tăng đáng kể khi ngày càng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu quan tâm đến tiêu chí sử dụng năng lượng xanh. Bên cạnh lợi ích giảm chi phí điện, việc chủ động nguồn năng lượng sạch còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về môi trường từ khách hàng quốc tế.

Từ thực tiễn quản lý hạ tầng khu công nghiệp, ông Ngô Đình Tuấn cho rằng, TP. Đồng Nai đang sở hữu lợi thế đặc biệt khi vừa có hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn, vừa có điều kiện bức xạ thuận lợi để phát triển điện mặt trời mái nhà. Đây là nguồn lực có thể góp phần nâng cao sức hấp dẫn đầu tư của địa phương trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của thị trường, các đơn vị hạ tầng cũng cho rằng cần chú trọng hơn đến các yếu tố kỹ thuật trong quá trình triển khai dự án. Việc kiểm soát đấu nối, bảo đảm an toàn vận hành và hạn chế nguy cơ phát điện ngược lên lưới điện là những yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm hệ thống điện vận hành ổn định.

Ở góc độ quản lý vận hành, ông Lê Duy Hiển, đại diện Công ty Điện lực TP. Đồng Nai cho rằng, tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà tại địa phương vẫn còn rất lớn nhờ hệ thống khu công nghiệp phát triển mạnh. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả nguồn năng lượng này, doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định về đấu nối, an toàn kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy và vận hành hệ thống.

Theo ngành điện, việc phát triển nguồn điện phân tán ngay tại nơi tiêu thụ không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều quốc gia thúc đẩy nhằm nâng cao khả năng tự chủ năng lượng và giảm phát thải.

Trong bối cảnh TP. Đồng Nai đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng công nghiệp ở mức cao, đồng thời thu hút các dự án công nghệ cao và sản xuất xanh, những mái nhà xưởng trải dài trong các khu công nghiệp đang dần được nhìn nhận như một nguồn lực mới. Không nằm dưới lòng đất hay ngoài khơi xa, “mỏ điện” này hiện hữu ngay giữa các nhà máy và có thể trở thành một trong những lợi thế cạnh tranh đáng chú ý của TP. Đồng Nai trong giai đoạn phát triển mới.

Sân bay quốc tế Long Thành không chỉ tạo động lực cho logistics và xuất khẩu mà còn thúc đẩy nhu cầu phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới. Theo các chuyên gia, khi các tập đoàn công nghệ cao, điện tử, bán dẫn và logistics quốc tế dịch chuyển đầu tư vào khu vực sân bay, yêu cầu về hạ tầng năng lượng ổn định, năng lượng sạch và phát triển bền vững sẽ ngày càng lớn. Đây được xem là cơ hội để Đồng Nai phát huy lợi thế công nghiệp hiện hữu, đồng thời xây dựng hệ sinh thái sản xuất xanh gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu.